Amakuru amaze iminsi acaracara mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, by’umwihariko mu misozi ya Mulenge iherereye muri Kivu y’Amajyepfo, akomeje guteza impaka n’impungenge ku byerekezo bya politiki n’umutekano muri aka karere.
Ayo makuru agaruka ku izina rya Jacques Kongolo, uvugwa nk’umujyanama wa Perezida Félix Tshisekedi mu by’umutekano, aho bivugwa ko ashobora kuba ategerejwe mu gace ka Bibogobogo muri teritwari ya Fizi.
Nubwo ayo makuru ataramenyekana neza ku rwego rwemewe, hari ibimenyetso by’uko Kongolo amaze iminsi agaragara mu mujyi wa Uvira, aho ari mu bikorwa byo kuganira n’abaturage no kubashishikariza gushyigikira ubuyobozi bwa Leta y’i Kinshasa.
Amakuru aturuka mu baturage bo muri ako gace avuga ko ubutumwa bwe bwibanze ku kwamagana ihuriro rya AFC/M23, Leta ya RDC ifata nk’umutwe uyirwanya, ndetse no gushishikariza abaturage kwitandukanya n’indi mitwe yitwaje intwaro irimo MRDP-Twirwaneho.
Bamwe mu baturage bavuga ko ubwo butumwa buherekejwe n’igitutu cyiyongera ku batuye mu bice byiganjemo Abanyamulenge, basabwa gufata icyerekezo kimwe mu bibazo by’umutekano bikomeje kubugariza.
Hari abemeza ko bashishikarizwa gushyigikira inzego za Leta, mu gihe abandi bavuga ko hari n’uburyo bwo kubashukisha inyungu z’amafaranga kugira ngo bemere iyo gahunda, nubwo umubare w’abayahawe cyangwa ingano yayo itaramenyekana neza.
Agace ka Bibogobogo kavugwaho kuba kamwe mu duce dufite agaciro gakomeye mu mikino ya gisirikare n’iya politiki, bitewe n’imiterere yako n’ingabo ziharangwa.
Aka gace kagenzurwa n’ihuriro rigizwe n’ingabo za Leta ya RDC (FARDC), iz’u Burundi, imitwe ya Wazalendo ndetse na FDLR. Ibi bituma Bibogobogo iba imwe mu nkingi z’ingenzi mu guhangana kw’impande zitandukanye ziharanira inyungu muri aka karere.
Aya makuru kandi aje asanga andi amaze iminsi avugwa ku muntu bivugwa ko akomoka mu Banyamulenge, uherutse kuva i Kinshasa akerekeza i Nairobi muri Kenya.
Uwo muntu ngo ari mu bikorwa byo gukangurira Abanyamulenge baba mu mahanga no mu gihugu imbere gushyigikira Leta ya RDC.
Amwe mu magambo avugwa muri ubu bukangurambaga agaragaza ko “AFC/M23 na MRDP-Twirwaneho nta cyerekezo bifite,” ndetse hakanongerwaho ko abaturage badakwiye gushyigikira ibikorwa byo gutanga imisanzu igamije gufasha abugarijwe n’ibibazo mu gace ka Mulenge.
Ibi byatumye havuka impaka ndende mu baturage, aho bamwe babifata nk’uburyo bwo kugerageza guca intege ubufatanye bw’abaturage n’abari mu bibazo, mu gihe abandi babibona nk’umugambi wa politiki ugamije kongera imbaraga za Leta mu bice imaze igihe itagenzura neza.
Ku rundi ruhande, ibikorwa bya gisirikare bikomeje gufata indi ntera muri Kivu y’Amajyepfo, aho ingabo za Leta ya RDC zikomeje kugaba ibitero mu bice bituwe n’Abanyamulenge.
Ibi bitero bikomeje kuvugwaho kugira ingaruka zikomeye ku baturage basanzwe, barimo guhura n’ubuhunzi, igihombo cy’imitungo ndetse n’ibibazo by’umutekano muke bikomeje kwiyongera.
Abasesenguzi bemeza ko uru rugendo rwa Kongolo, niba koko ruzagera i Mulenge, rushobora kuba ari igice cy’umugambi mugari wa politiki n’igisirikare ugamije guhindura imiterere y’ubuyobozi n’ubufatanye mu baturage bo muri aka karere.
Gusa nanone bagasaba ko aya makuru yose yakwitonderwa, kuko akarere k’Uburasirazuba bwa RDC kamaze kumenyerwa kuba isoko y’amakuru menshi atizewe neza cyangwa aturuka ku nyungu z’impande zitandukanye.
Icyakora, ikigaragara ni uko Mulenge n’uduce tuyikikije bikomeje kuba ku isonga ry’inkubiri y’ibibazo bya politiki n’umutekano, aho buri gikorwa cyose cy’umuyobozi cyangwa igisirikare gihinduka ingingo ikomeye igibwaho impaka.
Iyi nkuru iracyakurikiranwa mu buryo bwa hafi, hagamijwe kumenya ukuri ku by’uru rugendo n’ingaruka zarwo ku baturage ndetse no ku hazaza h’umutekano muri aka karere.
Tubibutse ko mushobora gukomeza kudukurikirana ku mbuga nkoranyambaga.
Kanda hano udukurikirane kuri Facebook, Hano udukurikirane kuri WhatsApp


