Ni bande Perezida Kagame avuga ko bari barijeje Kayumba, Karegeya na Rudasingwa kuyobora u Rwanda?

Perezida Paul Kagame yavuze ko mu myaka yashize hari abantu bo hanze y’u Rwanda bagiye bagerageza kugira uruhare mu kugena icyerekezo cya politiki y’Igihugu, binyuze mu guha icyizere bamwe mu bahoze mu buyobozi bukuru bwacyo ko umunsi umwe bazagera ku buyobozi bw’ikirenga.

Ibi yabigarutseho ku wa Gatandatu ubwo yagezaga ijambo ku bitabiriye Inama Nyunguranabitekerezo ku mateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi n’Urugamba rwo kuyihagarika, yabereye muri Intare Conference Arena i Rusororo mu Karere ka Gasabo. Iyi nama yari yateguwe na Unity Club Intwararumuri, ihuza abayobozi batandukanye n’abanyamuryango b’uyu muryango.

Mu ijambo rye, Perezida Kagame yavuze ko mu bantu bagiye bahabwa icyo cyizere harimo Gen. Kayumba Nyamwasa wahoze ari Umugaba Mukuru w’Ingabo z’u Rwanda, nyakwigendera Col. Patrick Karegeya wahoze ayobora ubutasi bw’u Rwanda, na Dr. Théogène Rudasingwa wabaye Umunyamabanga Mukuru wa RPF-Inkotanyi ndetse akanayobora Ibiro bya Perezida wa Repubulika.

Yagize ati: “Aba mureba baba hanze, abitwa ba Kayumba, abapfuye ba Karegeya, abitwa ba Rudasingwa; harimo n’abandi benshi bari abacuruzi. Abacuruzi na bo bamwe tubonamo ba Perezida, nta n’icyo bitwaye. Ariko bakanibonamo abazategeka ba Perezida.”

Perezida Kagame yasobanuye ko ikibazo atari ukuba umuntu yagira inzozi zo kuyobora igihugu, kuko ari uburenganzira bwa buri wese muri demokarasi, ahubwo ko ikibazo kiba igihe hari abantu cyangwa inyungu zo hanze zishaka kubumba abazajya basimbura ubuyobozi bw’Igihugu.

Yakomeje agira ati: “Murabyumva ibyo nshaka kuvuga? Nkaba ndi aha ndi Perezida ariko nkoreshwa n’umucuruzi. Akaza mu gitondo ati ‘urabizi, uyu ntabwo mushaka ko aba Meya, ntabwo mushaka ko aba Minisitiri, hari abandi mfite’. Nkabazana nkabaguha, Perezida akabemeza. Byabayeho, ariko ntabwo byaba muri uru Rwanda rushya.”

Mu yindi ngingo yagarutseho, Perezida Kagame yavuze ko hari abantu bamwe bagiye baterwa intege n’abari hanze y’u Rwanda, bakabumvisha ko bashobora kuzagera ku mwanya wa Perezida.

Yagize ati: “Hari abari hano, abaminisitiri birirwaga babwirwa n’abantu bo hanze b’ibikoresho, bakaza bakabwira umuntu bati ‘Ariko wowe buriya ntiwaba Perezida?’ akabwira abantu batanu, icumi ngo ‘Ntibaba ba Perezida’. Ntabwo baba ba Perezida umunsi umwe bose icyarimwe.”

Yongeyeho ko abantu benshi bagiye bibona muri uwo mwanya, bamwe bakawubwirwa n’abari bafite inyungu za politiki cyangwa iz’ubukungu.

Nubwo Perezida Kagame yavuze ko abo bantu bari barahawe icyo cyizere, ntabwo yigeze agaragaza amazina y’ibihugu, abayobozi cyangwa abantu ku giti cyabo baba barabigizemo uruhare. Mu magambo ye yakoresheje imvugo rusange zirimo “amahanga”, “abantu bo hanze” n’“abacuruzi” bafite inyungu zishobora kuba iz’ubukungu cyangwa iza politiki.

Kayumba Nyamwasa, Karegeya na Rudasingwa bose bigeze kuba mu buyobozi bukomeye bw’u Rwanda mbere yo kutavuga rumwe n’ubutegetsi bw’i Kigali. Mu mwaka wa 2010, bifatanyije n’abandi bashinga Rwanda National Congress (RNC), umutwe wa politiki wakomeje gukorera hanze y’u Rwanda.

Mu myaka yakurikiyeho, RNC yagiye ishyirwa mu majwi na Leta y’u Rwanda ku birebana n’imikoranire n’imitwe irwanya Kigali. Nyuma yaho kandi, habayeho kutumvikana mu buyobozi bwayo bituma bamwe mu bayishinze bafata inzira zitandukanye za politiki.

Ku ruhande rwabo, bamwe mu bahoze muri RNC n’indi mitwe ikorera hanze y’u Rwanda bagiye bahakana kenshi ibyo gushaka gufata ubutegetsi bifashishije imbaraga cyangwa gukoreshwa n’amahanga, bavuga ko intego yabo ari ugusaba impinduka muri politiki y’u Rwanda.

Mu nyandiko n’imvugo zagiye zitangazwa mu bihe bitandukanye, nta gihugu cyangwa umuyobozi w’amahanga ufatika utungwa agatoki n’izina ko ari we wabijeje kuba ba Perezida, haba mu nyandiko z’ubuyobozi bw’u Rwanda cyangwa mu madosiye y’inkiko.

Gusa, iyo usesenguye amateka n’aho aba bagabo (Kayumba, Karegeya, na Rudasingwa) bagiye banyura ndetse n’aho Leta y’u Rwanda yagiye ibashinja gukorera, hagaragaramo ibice bitatu by’ingenzi: Ibihugu byo mu Karere (Afurika y’Epfo na DRC), Ibihugu by’u Burayi n’Amerika ndetse n’Abacuruzi b’Abanyarwanda n’Abanyamahanga.

Gen. Kayumba Nyamwasa na Col. Patrick Karegeya bahungiye muri Afurika y’Epfo mu mwaka wa 2010. Leta y’u Rwanda yagiye ishinja inzego zimwe z’ubwame z’icyo gihugu gukorana hafi n’aba bagabo mu gushinga ishyaka rya RNC (Rwanda National Congress), no kubaha ubudahangarwa bwo gukora politiki.

Inzego z’umunyarwanda zagiye zishinja guverinoma ya DRC (cyane cyane mu bihe bya hafi n’ibiheruka) guha urwaho no gushyigikira umutwe wa P5/RNC urimo abarwanyi ba Kayumba Nyamwasa mu Burasirazuba bwa Congo (mu gace ka Kivu y’Amajyepfo), kugira ngo bahungabanye umutekano w’u Rwanda.

Dr. Théogène Rudasingwa yaje kuba muri Amerika nyuma yo guhunga. Leta y’u Rwanda yakunze kugaragaza ko inzego z’ubutasi cyangwa imiryango itegamiye kuri leta (NGOs) ikorera mu bihugu by’Uburengerazuba bw’Isi, ikunze guha urwuga abanyapolitiki batavuga rumwe n’ubutegetsi bwa Kigali, bakabizeza guhindura ubutegetsi bakoresheje igitutu cy’amahanga n’inkunga z’amafaranga.

Perezida Kagame yavuze ko hari n’abacuruzi bakomeye (bamwe b’Abanyarwanda ndetse n’abanyamahanga) bafite amafaranga menshi, bumvaga ko bakoresha abo basirikare bakuru baje guhunga. Inyungu z’abo bacuruzi kwari ukugira ngo bishyirireho ubutegetsi bushya bazajya bategeka, bakabahitiramo abaminisitiri na ba meya mu rwego rwo kurinda inyungu zabo z’ubucuruzi

Icyakora, Perezida Kagame yashimangiye ko amateka igihugu cyanyuzemo yerekanye ingaruka ziterwa no kwemera ko abanyamahanga bagena icyerekezo cyacyo. Yavuze ko Abanyarwanda ari bo bagomba kwigenera ahazaza habo, nta gitutu cyangwa amabwiriza aturutse hanze.

Yasoje agaragaza ko kimwe mu byo Unity Club yafashije igihugu ari ugutuma abantu bahindura imyumvire yari yarabajyanye mu makosa no mu mateka mabi.

Yagize ati: “Rero Unity Club ikintu yadukoreye cyiza nshaka gukomeza kubakiraho, abantu guhambuka ukaba umuntu ukarekura icyakubayemo, icyakugenzemo, icyakurayemo kiganisha mu mateka mabi, umuntu akagiheba kikamuvamo. Kikamuvamo, biramufasha, bifasha n’abandi. Bifasha uwahambutse, ni nko kwicuza.”

Amagambo ya Perezida Kagame yongeye gukurura impaka ku ruhare rw’abanyamahanga muri politiki y’ibihugu bya Afurika, ndetse n’ikibazo cy’aho uburenganzira bwo gukora politiki burangirira n’aho ibikorwa bishobora gufatwa nk’igerageza ryo kugira uruhare mu miyoborere y’ikindi gihugu bitangirira.

Icyagarutsweho cyane muri iri jambo ni uko Perezida Kagame yavuze ko hari abantu benshi bagiye bahabwa icyizere ko bazayobora u Rwanda, ariko agashimangira ko ejo hazaza h’Igihugu hagomba kugenwa n’Abanyarwanda ubwabo, aho kugenwa n’inyungu cyangwa imigambi y’abaturuka hanze.

Tubibutse ko mushobora gukomeza kudukurikirana ku mbuga nkoranyambaga.  

Kanda hano udukurikirane kuri FacebookHano udukurikirane kuri WhatsApp 

Maak 'n opvolg-bydrae

Jou e-posadres sal nie gepubliseer word nie. Verpligte velde word met * aangedui