Imirambo y’Abasirikare b’u Burundi iri kuvanwa mu Burasirazuba bwa RDC ihishemo Amabuye y’Agaciro.

Imirambo y’abasirikare b’u Burundi ikurwa mu mirwano yo mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo yakomeje kuba ingingo ikomeye ivugwaho cyane mu karere, nyuma y’amakuru akomeje gukwirakwira avuga ko hari abasirikare benshi baguye ku rugamba ndetse hakabaho n’ibirego by’uko hari amabuye y’agaciro ashobora kuba yinjizwa mu Burundi mu buryo bwa magendu hakoreshejwe amasanduku atwarwamo imirambo y’abaguye ku rugamba.

Aya makuru yakwirakwiye binyuze mu mbuga zitandukanye ndetse n’imirongo y’amakuru yo mu Burundi, aho bamwe bavuga ko hari uburyo bwifashishwa mu guhisha zahabu n’andi mabuye y’agaciro ava mu burasirazuba bwa Congo.

Mu minsi yashize, amakuru yakwirakwijwe n’imbuga zitandukanye, ashingiye ku byo zivuga ko byaturutse ku makuru yo mu Burundi, yavuze ko hari amayeri mashya akoreshwa mu kwinjiza amabuye y’agaciro ava muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo mu Burundi.

Aya makuru avuga ko imirambo y’abasirikare ba FDNB baguye mu mirwano yo mu Burasirazuba bwa RDC ishobora kuba ikoreshwa nk’inzira yo gutwaramo zahabu n’andi mabuye y’agaciro. Nk’uko ayo makuru abivuga, bamwe mu bayobozi cyangwa abashinzwe ibikorwa byo gutwara imirambo ngo bifashisha amasanduku arimo imirambo y’abasirikare baguye ku rugamba kugira ngo bahishemo amabuye y’agaciro, bityo birinde igenzura rikorerwa ku mipaka.

Abatanga ayo makuru bavuga ko iyo nzira ikoreshwa mu kwinjiza amabuye y’agaciro atabaruwe kandi ataciye mu nzira zemewe n’amategeko, ibintu bishyirwa mu majwi nk’uburyo bwo kunyereza umutungo kamere wa Congo no kuwucuruza mu buryo bwa magendu.

Ibi birego byaje mu gihe ingabo z’u Burundi zikomeje gukorera mu burasirazuba bwa RDC mu rwego rwo gufasha FARDC mu rugamba rwo guhangana n’imitwe yitwaje intwaro ikorera muri Kivu y’Amajyaruguru na Kivu y’Amajyepfo. Mu bice birimo Minembwe n’ahandi hakomeje kuvugwa imirwano ikaze, amakuru atandukanye avuga ko abasirikare benshi b’Abarundi baguye ku rugamba, imirambo yabo ikoherezwa mu Burundi.

Abasesenguzi bavuga ko niba ibi birego bigaragaza ikibazo gikomeye cy’inyerezwa ry’umutungo kamere ndetse no gukoresha ibikorwa bya gisirikare mu nyungu z’ubucuruzi bwa magendu. Byanagaragaza ikibazo cy’imiyoborere n’imikoreshereze y’umutungo ukomoka mu mabuye y’agaciro mu karere k’ibiyaga bigari.

Hari kandi abahuza aya makuru n’ibyagaragajwe n’imiryango itegamiye kuri Leta irimo OLUCOME, yigeze kuvuga ko hari toni nyinshi za zahabu, coltan na gasegereti zinyura mu Burundi zerekeza ku masoko mpuzamahanga harimo na Dubai, nyamara amafaranga azikomokaho ntagaragare uko bikwiye mu kigega cya Leta. Ku bwa bamwe mu bakurikiranira hafi iki kibazo, ibi bishobora kuba ikimenyetso cy’uko hari imiyoboro ikomeye y’ubucuruzi bwa magendu ikomeje gukorera mu bwihisho.

Mu gihe ibi bibazo bikomeje guteza impaka, amakuru atandukanye akomeza kwerekana ko igisirikare cy’u Burundi, FDNB, cyakomeje gutakaza abasirikare benshi mu mirwano ibera mu burasirazuba bwa RDC.

Ingabo z’u Burundi zoherejwe muri icyo gihugu mu rwego rwo gufasha ingabo za Leta ya Congo, FARDC, mu bikorwa byo guhangana n’imitwe yitwaje intwaro ikorera muri Kivu y’Amajyaruguru na Kivu y’Amajyepfo.

Imirwano yabereye mu bice bitandukanye birimo Uvira, Minembwe, Bibokoboko n’ahandi yagiye ivugwamo igihombo gikomeye ku mpande zitandukanye.

Amakuru aturuka ku bitangazamakuru bitandukanye no ku baharanira uburenganzira bwa muntu avuga ko ibitaro bya gisirikare bya Kamenge muri Bujumbura byakomeje kwakira inkomere nyinshi ndetse n’imirambo y’abasirikare baguye ku rugamba.

Hari kandi amakuru yakomeje kuvuga ko gushyingura bamwe mu basirikare baguye muri Congo bikorwa mu ibanga rikomeye, ibintu bamwe mu basesenguzi bavuga ko bishobora kuba bifitanye isano no kwirinda ko umubare nyakuri w’abaguye ku rugamba ujya ahagaragara.

Leta y’u Burundi n’igisirikare cyayo ntibikunze gutangaza imibare irambuye y’abasirikare bapfira muri ibyo bikorwa bya gisirikare.

Ku rundi ruhande, amakuru atandukanye yakomeje kuvuga ko bamwe mu basirikare b’u Burundi bafashwe mpiri mu mirwano yabaye mu burasirazuba bwa Congo. Hari kandi amakuru avuga ko hari abasirikare bagaragaje impungenge zo koherezwa muri iyo ntambara, ndetse bamwe bagahanwa nyuma yo kutubahiriza amabwiriza yo kujya ku rugamba.

Abasesenguzi bavuga ko intambara ikomeje kubera mu burasirazuba bwa RDC ikomeje kugira ingaruka zikomeye ku bihugu byinshi byo mu karere. Uretse igihombo cy’ubuzima bw’abasirikare n’abasivili, ikibazo cy’umutekano muke gikomeje guhungabanya ubukungu, ubucuruzi n’imibereho y’abaturage.

Ibirego by’uko amabuye y’agaciro yinjizwa mu Burundi ahishwe mu masanduku y’imirambo y’abasirikare byatumye hakomeza kwibazwa byinshi ku buryo umutungo kamere wa Congo ucungwa no ku ruhare rw’abakomeje kungukira mu ntambara imaze imyaka myinshi ihungabanya uburasirazuba bw’icyo gihugu.

Kuri ubu, iki kibazo gikomeje gukurura amatsiko n’impaka zikomeye mu Burundi, muri Congo no mu karere kose.

Icyakora, ikigaragara ni uko intambara ikomeje gutwara ubuzima bwa benshi, mu gihe abaturage bo bakomeje kwifuza amahoro arambye n’umutekano ushobora kurangiza imyaka myinshi y’amakimbirane n’ubwicanyi.

Tubibutse ko mushobora gukomeza kudukurikirana ku mbuga nkoranyambaga.  

Kanda hano udukurikirane kuri FacebookHano udukurikirane kuri WhatsApp 

Maak 'n opvolg-bydrae

Jou e-posadres sal nie gepubliseer word nie. Verpligte velde word met * aangedui