Dr. Nsanzimana yasobanuye impamvu u Rwanda rwibanze ku nzoga zitujuje ubuziranenge mbere y’itabi

Minisitiri w’Ubuzima, Dr. Nsanzimana Sabin, yavuze ko ingamba zikomeye u Rwanda rwafashe mu gukumira inzoga zitujuje ubuziranenge zishingiye ku kuba inzoga zari zimaze kuba ikibazo gikomeye ku buzima, imibereho n’iterambere ry’abaturage.

Yasobanuye ko nubwo itabi na ryo rizwiho guteza ibibazo bikomeye by’ubuzima, imibare yerekana ko umubare w’abanyarwanda barinywa wagabanutse ku buryo bugaragara, mu gihe kunywa inzoga bikomeje kuba ikibazo kigenda cyiyongera.

Dr. Nsanzimana yabigarutseho mu kiganiro cyakozwe hifashishijwe ikoranabuhanga kuri TikTok, aho yasubizaga ibibazo by’abakoresha uru rubuga, cyane cyane ku ngamba zo gukumira inzoga zitemewe cyangwa zitujuje ubuziranenge.

Inzoga zashyizwe ku isonga mu bibangamira ubuzima n’iterambere

Minisitiri yavuze ko inzego z’igihugu zimaze igihe zisuzuma ibibazo bishobora kubangamira iterambere n’umutekano w’ejo hazaza h’u Rwanda, maze inzoga zikaza ku isonga mu bibazo bikomeye bisaba kwitabwaho byihutirwa.

Ati: “Tumaze igihe inzego z’Igihugu zisuzuma ibintu byatuma u Rwanda rudatera imbere, bitari amasasu gusa mwumva nko mu bihugu duturanye. Inzoga rero zaje ku rwego rwa mbere mu bibangamira umutekano w’ejo hazaza. Mu buzima ho twari twarashize kandi buriya inzoga ni rwica ruhoze zica buhoro buhoro.”

Ibi bisobanura impamvu Leta yahisemo kwibanda cyane ku kurwanya inzoga zitemewe, cyane cyane izikekwa kuba zitujuje ubuziranenge cyangwa zifite umubare munini wa alcohol, aho gukorera icyarimwe ku byiciro byose by’ibicuruzwa byangiza ubuzima.

Umubare w’abanywa inzoga uracyari ikibazo

Dr. Nsanzimana yavuze ko imibare y’ubushakashatsi ku ikoreshwa ry’itabi n’inzoga igaragaza itandukaniro rikomeye hagati y’ibyo bicuruzwa.

Yavuze ko igipimo cy’abanyarwanda banywa itabi cyagabanutse kiva kuri 13% kigera kuri 7%, mu gihe kunywa inzoga bikomeje gukwirakwira mu baturage.

Ati: “Imibare itwereka ko Abanyarwanda banywa itabi bagabanutse, bava kuri 13% bajya kuri 7% kubera ingamba zashyizweho mbere. Abanywa inzoga bo ntabwo ari bake, kuko umugabo umwe muri babiri arazinywa, ndetse n’umugore umwe muri batanu arazinywa.”

Minisitiri yavuze kandi ko ikibazo cy’inzoga cyarushijeho gukomera bitewe n’uko ku isoko hagiye hagaragara inzoga zifite alcohol nyinshi, zirimo izigera kuri 40% cyangwa zirenga.

Ibi ni bimwe mu byatumye inzego z’ubuzima n’izindi nzego za Leta zibona ko ikibazo cy’inzoga gisaba ingamba zihutirwa, cyane cyane mu rwego rwo kurinda urubyiruko n’abaturage muri rusange.

Itabi riri ku murongo w’ingamba zizakurikiraho

Nubwo muri iki gihe Leta yibanze ku nzoga zitujuje ubuziranenge, Dr. Nsanzimana yagaragaje ko ibyo bidashatse kuvuga ko itabi ryirengagijwe.

Yavuze ko igihe cyo kongera gukaza ingamba ku itabi na cyo gishobora kugera, cyane ko ingaruka zaryo ku buzima zikomeje kumenyekana, nubwo imibare y’abarikoresha igenda igabanuka.

Ati: “Itabi na ryo igihe cyaryo ntabwo kizatinda. Ubu twahereye ku gukemura icyari gikomeye kiri kwica abantu, ariko ubwo n’itabi na ryo turifite ku murongo, nubwo ryo ryari riri kugabanuka mu buryo bugaragara.”

Iri jambo rigaragaza ko politiki yo kurwanya ikoreshwa ry’ibicuruzwa byangiza ubuzima ishobora gukomeza kwaguka, aho Leta ishobora gushyira imbaraga ku kindi kibazo nyuma yo gufata ingamba ku cyabonwaga nk’ikihutirwa kurusha ibindi.

Kuki inzoga zaje mbere y’itabi?

Icyemezo cyo gushyira imbere kurwanya inzoga nticyasobanuwe nk’icyo kwirengagiza ingaruka z’itabi, ahubwo cyashingiye ku buremere bw’ikibazo n’imigendekere y’imibare.

Mu gihe igipimo cy’abanywa itabi cyagabanutse, Minisitiri yavuze ko kunywa inzoga byo bikiri ku rwego rwo hejuru, ndetse bikagenda byiyongera mu bice bimwe by’abaturage.

By’umwihariko, kuba inzoga zifite alcohol nyinshi zarushijeho kuboneka ku isoko byatumye ikibazo gifatwa nk’ikigomba kwitabwaho byihutirwa.

Ingamba zishobora gukomeza kwaguka

Amagambo ya Minisitiri agaragaza ko ubukangurambaga bwo kurwanya inzoga zitujuje ubuziranenge atari wo musozo w’ingamba zo kurinda abaturage ingaruka z’ibiyobyabwenge n’ibicuruzwa byangiza ubuzima.

Nubwo atatangaje igihe cyangwa uburyo bwihariye byakoreshwamo mu kongera gukaza ingamba ku itabi, yavuze ko na ryo “riri ku murongo”, bityo ko bishoboka ko hazabaho izindi politiki cyangwa ingamba zikomeye mu gihe kiri imbere.

Ku ruhande rw’ubuzima rusange, ikibazo gikomeje kuba ukugabanya ikoreshwa ry’ibintu bishobora gutera indwara, kugabanya ingaruka ku miryango no kurinda urubyiruko kugwa mu ngeso zishobora kugira ingaruka zirambye ku buzima no ku mibereho yarwo.

Inzoga n’itabi mu murongo umwe w’ubuzima rusange

U Rwanda rumaze imyaka rushyira imbere ingamba zo kugabanya ikoreshwa ry’itabi, kandi imibare yatangajwe na Minisitiri igaragaza ko hari intambwe imaze guterwa.

Ariko ikibazo cy’inzoga kiracyasaba ubwitabire bw’inzego zitandukanye, cyane cyane mu gihe inzoga zifite alcohol nyinshi zikomeje kugarukwaho nk’ikibazo cy’ubuzima rusange.

Icyerekezo cyatangajwe na Dr. Nsanzimana ni uko inzoga zitemewe ari zo zabanje kwitabwaho kubera uburemere bw’ikibazo, ariko ko urugamba rwo kurinda ubuzima bw’Abanyarwanda ruzakomeza no ku itabi.

Tubibutse ko mushobora gukomeza kudukurikirana ku mbuga nkoranyambaga.  

Kanda hano udukurikirane kuri Facebook, Hano udukurikirane kuri WhatsApp 

Maak 'n opvolg-bydrae

Jou e-posadres sal nie gepubliseer word nie. Verpligte velde word met * aangedui