Perezida Evariste Ndayishimiye agiye gusimburwa ku buyobozi bw’Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe

Perezida wa Ghana, John Dramani Mahama, yatangiye imyiteguro yo kuzayobora Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe (AU), aho ateganya gusimbura Perezida w’u Burundi, Evariste Ndayishimiye, muri Mutarama 2027.

Iyi myiteguro ije nyuma y’uko ibihugu bigize Umuryango w’Ubukungu w’Afurika y’Iburengerazuba (ECOWAS) byagaragaje ku mugaragaro ko bishyigikiye kandidatire ya Mahama, mu gihe ubuyobozi bwa AU busimburana buri mwaka hagati y’uturere dutanu twa Afurika.

Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga wa Ghana, Samuel Okudzeto Ablakwa, yavuze ko igihugu cye cyizeye ko manda ya Mahama izaba ishingiye ku myiteguro ihamye no ku cyerekezo kigamije guteza imbere umugabane.

Ati: “Manda ya Perezida Mahama itegerejweho impinduka n’umusaruro ukomeye kubera imyiteguro ikomeye iri gukorwa ndetse n’icyerekezo cye kirangwa n’ubushake bwo guteza imbere umugabane wacu.”

Komite y’Abahanga yatangiye gutegura gahunda ya Mahama

Mu rwego rwo kwitegura inshingano z’uyu mwanya, Perezida Mahama yashyizeho Komite y’Abahanga ku rwego rwo hejuru, imufasha gutegura gahunda y’ibikorwa azashingiraho mu gihe azaba ayoboye AU.

Minisitiri Ablakwa yavuze ko iyi komite yamaze kugeza kuri Perezida Mahama raporo eshanu zirimo inyandiko z’ibikorwa by’ibanze ndetse na gahunda y’imirimo izamufasha gutangira manda afite umurongo usobanutse.

Ibi bigaragaza ko Ghana ishaka ko ubuyobozi bwa Mahama butangirana gahunda yateguwe mbere, aho gutegereza ko manda itangira kugira ngo hashyirweho ibyihutirwa bizakemurwa.

Mahama afite ubunararibonye mu bikorwa bya Afurika

Mahama ntabwo ari mushya mu bikorwa bya AU. Usibye kuba ari Perezida wa Ghana, asanzwe ari intumwa idasanzwe ya AU mu bikorwa bitandukanye bifite aho bihuriye n’amateka y’Abanyafurika n’abakomoka muri Afurika, uburinganire ndetse no guteza imbere ibigo by’imari bya Afurika.

Uru ruhare rushobora kumufasha mu gihe azaba ashinzwe guhuza ibihugu bigize AU no guteza imbere gahunda z’umugabane zisaba ubufatanye bwa politiki, ubukungu n’imibereho y’abaturage.

ECOWAS yashyigikiye kandidatire ya Mahama

Abakuru b’ibihugu na za Guverinoma bigize ECOWAS bashyigikiye ku mugaragaro kandidatire ya Mahama ku buyobozi bwa AU.

Uyu mwanzuro wafatiwe mu nama ya 68 isanzwe y’Ubutegetsi bwa ECOWAS yabereye i Abuja, nyuma y’uko na ba Minisitiri b’Ububanyi n’Amahanga bo muri uwo muryango bari bamaze kugaragaza ubufasha kuri kandidatire ye.

ECOWAS yavuze ko gushyigikira Mahama bigamije kongera ijwi n’uburemere bw’Afurika y’Iburengerazuba ku rwego rw’umugabane, cyane cyane mu bibazo by’amahoro, umutekano n’iterambere ry’ubukungu.

Afurika y’Iburengerazuba ishaka ijwi rikomeye muri AU

Ubuyobozi bwa AU bukubiyemo inshingano nyinshi zirimo guhuza ibihugu ku bibazo by’umutekano, gukemura amakimbirane, guteza imbere ubucuruzi n’ubufatanye bw’ibihugu ndetse no gushyigikira gahunda z’ubukungu bw’umugabane.

Kuri ECOWAS, kandidatire ya Mahama ntabwo ireba Ghana yonyine, ahubwo ifatwa nk’amahirwe yo gutuma Afurika y’Iburengerazuba igira uruhare rugaragara mu biganiro no mu byemezo by’umuryango ku rwego rw’umugabane.

Mahama azasimbura Ndayishimiye

Perezida w’u Burundi, Evariste Ndayishimiye, ni we uyoboye AU muri manda iriho, ariko ubuyobozi bw’umuryango busanzwe busaranganywa hagati y’uturere dutanu twa Afurika.

Ndayishimiye yagiye ku buyobozi bwa AU mu gihe umugabane ukomeje guhangana n’ibibazo birimo amakimbirane, umutekano muke, ihindagurika ry’ubukungu n’ubushake bwo kwihutisha ishyirwa mu bikorwa ry’ubucuruzi hagati y’ibihugu bya Afurika.

Mahama azasanga izi gahunda zose zisaba ubuyobozi bushobora guhuza inyungu z’uturere dutandukanye no gushaka imyanzuro ihuriweho n’ibihugu bigize AU.

Imyiteguro ishobora gushyira ku murongo ibyihutirwa bya manda ya  Mahama

Raporo eshanu zatanzwe na Komite y’Abahanga zishobora kuba ingenzi mu gutuma Mahama atangira manda afite gahunda y’ibikorwa isobanutse.

Nubwo amakuru yatanzwe atagaragaza buri ngingo iri muri izo raporo, Minisitiri Ablakwa yavuze ko zirimo inyandiko z’ibikorwa by’ibanze ndetse na gahunda y’imirimo izayobora Perezida Mahama.

Ibi bishimangira ko Ghana ishaka gutegura ubuyobozi bushobora kwibanda ku musaruro ugaragara aho kuba ku mihango y’ihererekanyabubasha gusa.

Imbogamizi zitegereje ubuyobozi bushya

Niba Mahama azatangira manda nk’uko biteganyijwe muri Mutarama 2027, azasanga AU ifite inshingano zikomeye mu guhangana n’amakimbirane n’ibibazo by’umutekano bikomeje kugaragara mu bice bitandukanye by’umugabane.

Ku rundi ruhande, intego yo kwihutisha iterambere ry’ubukungu bwa Afurika izasaba ubuyobozi bwa AU gukomeza guteza imbere ubucuruzi hagati y’ibihugu, ishoramari n’ubufatanye bw’ibihugu.

Umwanya wa AU ufite n’ubusobanuro kuri Ghana

Kuri Ghana, kuyobora AU bishobora kuba uburyo bwo kongera uruhare rwayo mu biganiro bikomeye bya politiki n’ubukungu ku mugabane.

Ku rwego rwa Afurika y’Iburengerazuba, kandidatire ya Mahama ishyigikiwe na ECOWAS nayo ishobora gutuma Ghana ihagararira inyungu z’akarere mu biganiro byagutse bya AU.

Muri uru rwego, imyiteguro yatangiye hakiri kare ishobora kuba ikimenyetso cy’uko Accra ishaka ko manda ya Mahama izibanda ku bikorwa bifatika, cyane cyane mu mahoro, umutekano n’iterambere ry’ubukungu.

Tubibutse ko mushobora gukomeza kudukurikirana ku mbuga nkoranyambaga.  

Kanda hano udukurikirane kuri Facebook, Hano udukurikirane kuri WhatsApp 

Maak 'n opvolg-bydrae

Jou e-posadres sal nie gepubliseer word nie. Verpligte velde word met * aangedui