Ubuyobozi Bukuru bw’Ingabo za Repubulika ya Centrafrique (FACA) bwamaganye bwivuye inyuma amakuru amaze iminsi akwirakwira ku mbuga nkoranyambaga no mu nzego zimwe za politiki, abushinja kuba buri mu mugambi ugamije guhirika ubutegetsi bwa Perezida Faustin-Archange Touadéra.
Ibi byatangajwe nyuma y’igihe havugwa ibihuha bivuga ko hari bamwe mu basirikare cyangwa abayobozi bakuru b’ingabo baba bafite umugambi wo guhungabanya ubutegetsi buriho. Nyamara ubuyobozi bwa FACA bwemeza ko ayo makuru nta shingiro afite kandi ko agamije kuyobya abaturage no gutesha agaciro inzego z’umutekano z’igihugu.
Mu itangazo ryasohowe ku wa 13 Kamena, ubuyobozi bukuru bw’ingabo bwavuze ko bushinja abakwirakwiza ayo makuru gukora ibikorwa byo gusebanya no gukwirakwiza ibinyoma. Bwavuze ko ibyo birego bishingiye ku makuru atizewe kandi bidafite ibimenyetso bifatika.
FACA yavuze ko ibirego biyishinja gushaka guhirika ubutegetsi bigamije guhindanya isura y’igisirikare no gusiga icyasha Umugaba Mukuru wacyo, General Zéphirin Mamadou, ndetse no gutesha agaciro ibikorwa bimaze igihe bikorwa byo kongerera ubushobozi ingabo za Centrafrique.
Ubuyobozi bw’igisirikare bwongeye gushimangira ko bukomeje kuba indahemuka ku nzego za Repubulika no kubahiriza Itegeko Nshinga ry’igihugu. Bwavuze kandi ko bushyigikiye byuzuye Perezida Faustin-Archange Touadéra, ari na we Mugaba w’Ikirenga w’Ingabo za Centrafrique.
Mu rwego rwo gukumira ikwirakwira ry’amakuru ashobora guteza urujijo cyangwa guhungabanya ituze ry’igihugu, igisirikare cyasabye abaturage kwitondera amakuru bahabwa no kwirinda gukoreshwa n’abashobora kuba bafite imigambi yo guhungabanya umutekano.
Ibi bibaye mu gihe igihugu cya Centrafrique gikomeje urugendo rwo gushimangira amahoro n’umutekano nyuma y’imyaka myinshi yaranzwe n’intambara, ibikorwa by’imitwe yitwaje intwaro ndetse n’ibibazo bya politiki byakunze guhungabanya ubuzima bw’abaturage.
Sosiyete sivile na yo yagaragaje impungenge zayo kuri aya makuru amaze iminsi avugwa. Abayihagarariye bavuga ko abaturage ba Centrafrique bamaze kubabazwa bihagije n’intambara n’umutekano muke, bityo ko ibikorwa byose byashobora gusubiza igihugu mu bihe by’umutekano muke bidakwiye kwihanganirwa.
Hari kandi amakuru avuga ko inzego z’ubutabera zamaze gutangiza iperereza rigamije kumenya inkomoko y’aya makuru n’abayakwirakwije. Ubuyobozi bw’ingabo buvuga ko bushaka ko hamenyekana niba hari ibyaha by’ikoranabuhanga cyangwa ibikorwa byo kuyobya abaturage byakozwe, kugira ngo ababigizemo uruhare babihanirwe hakurikijwe amategeko.
Nubwo igisirikare cya Centrafrique ari cyo cyamaganye aya makuru, ikibazo cy’umutekano muri iki gihugu gikomeje kuba ingingo yitabwaho cyane kubera uruhare rw’abafatanyabikorwa mpuzamahanga bagifasha kubungabunga ituze.
Mu bafatanyabikorwa bafite uruhare runini muri uru rwego harimo Ingabo z’u Rwanda (RDF), zimaze imyaka zigaragaza ibikorwa bifatika mu kurinda umutekano wa Centrafrique. U Rwanda ni kimwe mu bihugu bifite umubare munini w’abasirikare n’abapolisi bakorera muri Centrafrique binyuze mu Butumwa bw’Umuryango w’Abibumbye bwo kubungabunga amahoro buzwi nka MINUSCA.
Muri ubu butumwa, abasirikare n’abapolisi b’u Rwanda bafite inshingano zitandukanye zirimo kurinda Perezida Faustin-Archange Touadéra, kurinda abayobozi bakuru b’igihugu, gucunga umutekano w’Umujyi wa Bangui ndetse no kurinda ibikorwa remezo by’ingenzi birimo Ikibuga cy’Indege Mpuzamahanga cya M’poko.
Uretse uruhare rwabo muri MINUSCA, u Rwanda rufite kandi ingabo zoherejwe muri Centrafrique binyuze mu masezerano yihariye y’ubufatanye hagati y’ibihugu byombi. Izi ngabo zifasha mu gukumira ibitero by’imitwe yitwaje intwaro no gushyigikira inzego za leta mu guhangana n’abashaka guhungabanya umutekano.
Hari kandi uruhare rukomeye rw’u Rwanda mu kubaka ubushobozi bw’igisirikare cya Centrafrique. Mu myaka yashize, abasirikare benshi ba FACA bahuguwe n’inzobere z’u Rwanda mu rwego rwo kubafasha kongera ubushobozi bwabo bwo gucunga umutekano no kurinda igihugu cyabo.
Abasesenguzi bavuga ko kuba igihugu gifite ubufasha bw’ingabo z’amahanga zirimo iz’u Rwanda, iziri muri MINUSCA n’izindi ngabo z’abafatanyabikorwa, bishobora kugabanya amahirwe y’ibikorwa byose byagerageza guhungabanya ubutegetsi cyangwa umutekano w’igihugu.
Nubwo bimeze bityo, ubuyobozi bwa Centrafrique bukomeje gusaba abaturage kudaha agaciro ibihuha no gukurikira amakuru atangwa n’inzego zemewe. Bugaragaza ko kubungabunga amahoro n’umutekano bisaba uruhare rwa buri wese, cyane cyane mu gihe amakuru y’ibinyoma ashobora gukwirakwira vuba binyuze ku mbuga nkoranyambaga.
Mu gihe iperereza rikomeje, amaso y’abaturage n’ay’abafatanyabikorwa mpuzamahanga akomeje kuba kuri Centrafrique kugira ngo harebwe niba aya makuru yavuzweho umugambi wo guhirika ubutegetsi afite aho ahuriye n’ukuri cyangwa niba ari ibihuha byakwirakwijwe hagamijwe guhungabanya icyizere abaturage bafitiye inzego z’umutekano n’ubuyobozi bw’igihugu.
Tubibutse ko mushobora gukomeza kudukurikirana ku mbuga nkoranyambaga.
Kanda hano udukurikirane kuri Facebook, Hano udukurikirane kuri WhatsApp

