Mu gihe ibibazo by’umutekano n’imiyoborere bikomeje kuvugisha benshi muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, izina rya Eddy Kapend ryongeye kugarukwaho mu makuru atandukanye akomeje gukwirakwira mu gihugu no hanze yacyo.
Amakuru aturuka mu mujyi wa Lubumbashi avuga ko uyu musirikare wigeze kugira uruhare rukomeye mu gisirikare cya Congo yaba yatawe muri yombi n’inzego z’umutekano.
Nubwo ayo makuru amaze iminsi avugwa mu bitangazamakuru no mu nzego zitandukanye z’umutekano, kugeza ubu nta tangazo rirashyirwa ahagaragara na Leta ya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo cyangwa igisirikare cyayo, FARDC, risobanura impamvu nyamukuru y’ifatwa rye cyangwa aho yaba afungiwe.
Gen. Kapend ni umwe mu basirikare bazwi cyane mu mateka ya gisirikare ya FARDC, cyane cyane mu gihe cy’ubutegetsi bwa Laurent-Désiré Kabila. Mu myaka ya za 1990, by’umwihariko mu bihe by’intambara zatumye ubutegetsi buhinduka muri Congo, Kapend yari umwe mu bantu ba hafi cyane b’uyu muyobozi.
Mu ntambara ya mbere ya Congo yatangiye mu 1996, ndetse no mu ya kabiri yakurikiyeho mu 1998, Kapend yagize uruhare mu bikorwa bya gisirikare byatumye ubutegetsi bwa Mobutu Sese Seko buhirikwa. Nyuma y’ifatwa ry’ubutegetsi mu 1997, Kapend yabaye umwe mu bantu b’ingenzi mu mutekano wa Perezida Kabila, ndetse akagira uruhare mu miyoborere y’ingabo za Leta.
Icyo gihe yafatwaga nk’umwe mu basirikare bizewe cyane n’ubutegetsi, aho yakoraga nk’umujyanama mu by’umutekano ndetse akanagira uruhare mu gufata ibyemezo bikomeye bya gisirikare.
Izina rya Kapend ryaje kuvugwa cyane kurushaho nyuma y’igikorwa gikomeye cyabaye mu 2001, ubwo Perezida Laurent-Désiré Kabila yaraswaga akagwa mu biro bye i Kinshasa. Icyo gikorwa cyabaye ku wa 16 Mutarama 2001 cyateje urujijo rukomeye mu gihugu no mu karere.
Uwo munsi wabaye imwe mu minsi yahinduye amateka ya Congo, kuko nyuma y’iyicwa rya Kabila hatangiye iperereza ryagutse ryafatiwemo abantu benshi, barimo abasirikare n’abasivili bakekwagaho uruhare muri uwo mugambi.
Mu bantu bafashwe harimo na Gen. Eddy Kapend, wari mu basirikare bari hafi ya Perezida igihe yaraswaga. Nyuma y’urubanza rurerure rwakurikiyeho, yakatiwe igihano cy’urupfu akekwaho kugira uruhare mu mugambi w’iyicwa rya Perezida.
Icyo cyemezo cyakomeje guteza impaka mu banyamategeko, abasesenguzi ba politiki n’imiryango iharanira uburenganzira bwa muntu, bamwe bagaragaza ko urubanza rwaranzwe n’ibibazo bijyanye n’ubutabera.
Nyuma y’imyaka irenga makumyabiri afunzwe, ibintu byaje guhinduka mu 2021 ubwo Perezida Félix Tshisekedi yafata icyemezo cyo guha imbabazi bamwe mu bari bafungiye muri dosiye y’iyicwa rya Laurent-Désiré Kabila.
Muri abo bahawe imbabazi harimo na Gen. Kapend, warekuwe nyuma y’imyaka myinshi afunzwe. Nyuma yo gusohoka muri gereza, yongeye kugaragara mu buzima busanzwe ndetse anasubizwa mu gisirikare cya FARDC, ibintu byatunguye benshi mu gihugu.
Kugaruka kwe mu gisirikare byafashwe na bamwe nk’ikimenyetso cy’uko ubuyobozi bushya bwifuzaga gufungura igice gishya cy’amateka ya politiki n’umutekano wa Congo.
Icyakora, amakuru mashya avuga ko yaba yongeye gufatwa n’inzego z’umutekano yongeye gukurura impaka mu banyapolitiki, abasesenguzi ndetse no mu basirikare bo mu gihugu.
Bamwe mu basesenguzi bavuga ko niba ayo makuru ari yo, bishobora kongera gufungura impaka ku byabaye mu rubanza rw’iyicwa rya Perezida Kabila, kimwe no ku buryo ubuyobozi bw’igisirikare cya Congo bukomeje guhangana n’ibibazo by’umutekano n’ubuyobozi.
Hari kandi ababona ko izina rya Kapend rikomeza kuba riremereye mu mateka ya Congo, kubera uruhare yagize mu bihe bikomeye by’intambara n’impinduka za politiki igihugu cyanyuzemo.
Kugeza ubu, amakuru ku ifatwa rya Gen. Kapend aracyari mu rwego rw’ibivugwa n’amasoko atandukanye. Abaturage n’abakurikirana politiki ya Congo bategereje kumva ibisobanuro byemewe n’ubuyobozi bwa Leta cyangwa igisirikare.
Ku gihugu nka Congo cyanyuze mu bihe bikomeye by’intambara, ihindagurika rya politiki n’ibibazo by’umutekano, ibijyanye n’amateka y’abasirikare bakomeye nka Gen. Eddy Kapend bikomeza kuba ingingo zikurikiranywe cyane mu mibereho ya politiki y’iki gihugu.
Tubibutse ko mushobora gukomeza kudukurikirana ku mbuga nkoranyambaga.
Kanda hano udukurikirane kuri Facebook, Hano udukurikirane kuri WhatsApp
