Mu mujyi wa Doha, Guverinoma ya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) hamwe n’Ihuriro Alliance Fleuve Congo (AFC/M23) byashyize umukono ku masezerano y’ingenzi agamije guteza imbere amahoro arambye mu burasirazuba bwa RDC. Ibi byabaye ku itariki ya 15 Ukuboza 2025, bikaba bikurikiye inama yateguwe na Leta ya Qatar, igamije kugenzura no gushyigikira ishyirwa mu bikorwa ry’agahenge hagati y’impande zombi.
Ni mu nama yitabiriwe n’intumwa z’ingenzi ziturutse mu bihugu bitandukanye n’imiryango mpuzamahanga, birimo Leta Zunze Ubumwe za Amerika, Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe (AU), Repubulika ya Togo nk’umuhuza watoranijwe na AU, ndetse n’intumwa z’Umuryango w’Abibumbye binyuze muri MONUSCO n’Inama Mpuzamahanga ku Karere k’Ibiyaga Bigari (CIRGL).
Abitabiriye inama baganiriye ku ishusho rusange y’umutekano mu burasirazuba bwa RDC, hibandwa ku mbogamizi zikigaragara ndetse n’amahirwe yo gukomeza inzira y’amahoro. Basuzumye uburyo bwo gukurikirana no gusangira amakuru, banemeza ko hakenewe ingamba zifatika zo gukurikirana ishyirwa mu bikorwa ry’amasezerano.
Mu rwego rwo gushyigikira uku gusinywa kw’aya masezerano, MONUSCO yahawe inshingano zo kohereza itsinda ry’indorerezi mu mujyi wa Uvira mu minsi ya vuba, hagamijwe kugenzura agahenge no gukumira amakimbirane ashobora kuvuka. Hanashyizweho imiyoboro y’itumanaho izafasha Mekanizime ishinzwe gukurikirana ishyirwa mu bikorwa ry’agahenge gukora neza inshingano zayo.
Intumwa za Guverinoma ya RDC n’iza AFC/M23 zasubiye mu biganiro bya Doha, aho byibanze ku kureba aho ishyirwa mu bikorwa rya protocole yari yarumvikanyweho mbere rigeze. Benjamin Mbonimpa, umwe mu bo ku ruhande rwa M23, yatangaje ko “ibiganiro bikomeje kandi biri mu nzira nziza.”
Ibiganiro byibanze ku birebana n’agahenge mu mirwano no guhanahana imfungwa z’intambara. Muri Kamena 2025, M23 yavuze ko yahaye Leta izigera ku 1,400 z’imfungwa, ariko iracyategereje ko Leta irekura izigera ku 700. Umuryango Mpuzamahanga wita ku Mfungwa n’Impunzi (CICR) niwo ushinzwe gukurikirana icyo gikorwa.
Uretse izi protocole ebyiri, hari izindi esheshatu ziteganyijwe kwigwaho, zirimo izijyanye n’ibibazo by’abari mu kaga n’impunzi, harimo no gufungura ikibuga cy’indege cya Goma. Ibi biganiro birakomeje mu gihe mu burasirazuba bwa Kivu y’Epfo, cyane cyane mu gace ka Minembwe, hakomeje kuba imirwano ikomeye hagati y’ingabo za Leta zifatanyije n’abarwanyi ba Wazalendo na AFC/M23-Twirwaneho.
Abaturage bo mu burasirazuba bwa RDC batangaza ko iri sinywa ry’amasezerano n’ibi biganiro byongera icyizere, mu gihe bakomeje guhangana n’ingaruka z’intambara n’umutekano muke. Bamwe bavuga ko ari intambwe ishimishije, ariko bagakomeza kwibutsa ko icy’ingenzi ari ukugenzura neza ishyirwa mu bikorwa ry’ayo masezerano.
Tubibutse ko mushobora gukomeza kudukurikirana ku mbuga nkoranyambaga.
Kanda hano udukurikirane kuri Facebook, Hano udukurikirane kuri WhatsApp
