Amerika igiye kohereza Abanya-Iran muri kimwe mu bihugu bya Afurika: Uruhare rw’Ingabo z’u Rwanda kuri iyi Misiyo
Amerika iri mu myiteguro yo gutangiza gahunda nshya yo kwimurira bamwe mu bimukira baturuka mu bihugu bitandukanye muri Repubulika ya Centrafrique, igihugu gisanzwe kiri mu bifashwa cyane mu rwego rw’umutekano n’Ingabo z’u Rwanda ndetse n’Umuryango w’Abibumbye.
Amakuru yatangajwe n’abari hafi y’ubutegetsi bwa Amerika agaragaza ko hari gutegurwa koherezwa muri Centrafrique bamwe mu bimukira bakomoka muri Iran ndetse no mu bindi bihugu byo mu Burasirazuba bwo Hagati no muri Aziya.
Mu bashobora kwimurwa harimo abagore babiri bakomoka muri Iran bafite amateka yihariye yatumye inkuru yabo ikurura impaka mu nzego z’ubutabera n’uburenganzira bwa muntu.
Umunyamategeko wabo, Emily Trostle, yavuze ko umwe muri abo bagore ari umukirisitu naho undi akaba impirimbanyi ya demokarasi. Ibi byatumye ubuzima bwabo bushyirwa mu kaga igihe hagaragaye gahunda yo kubasubiza mu gihugu bakomokamo.
Nk’uko amakuru yatangajwe abigaragaza, abo bagore bombi bafunzwe nyuma yo kugera muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika.
Nyuma yaho, umucamanza yafashe icyemezo cyo kutabasubiza muri Iran nyuma yo gusanga hari ibyago birenga 50% by’uko bashobora gukorerwa iyicarubozo cyangwa ibihano bikomeye nibaramuka basubijwe iwabo.
Abahaye amakuru ibiro ntaramakuru Reuters batangaje ko indege ya mbere ishobora gutwara aba bimukira yari iteganyijwe guhaguruka ku wa 11 Kamena 2026. Iyo ndege ishobora kuba itwaye abantu bagera kuri 20 barimo Abanya-Iran, Abanya-Afghanistan, Abanya-Syria ndetse n’abandi bakomoka mu bindi bihugu.
Nubwo aya makuru amaze gukwirakwira ku rwego mpuzamahanga, ubuyobozi bwa Centrafrique ntiburagira icyo buyatangazaho ku mugaragaro.
Minisiteri y’Ububanyi n’Amahanga ya Centrafrique ndetse na Perezidansi y’icyo gihugu ntibigeze bagira icyo batangaza kuri iyo gahunda, nubwo mbere bari barashyize umukono ku masezerano ajyanye no kwakira abimukira.
Iyi gahunda ije mu gihe Centrafrique ikomeje gushaka uburyo bwo kongera umutekano n’ituze nyuma y’imyaka myinshi yaranzwe n’intambara n’ibibazo by’imitwe yitwaje intwaro. Ni igihugu cyagiye cyishingikiriza ku bufatanye mpuzamahanga kugira ngo kibashe gusubiza ibintu ku murongo.
Mu myaka yashize, uruhare rw’u Rwanda muri Centrafrique rwabaye inkingi ikomeye mu bikorwa byo kubungabunga umutekano. Guhera mu mwaka wa 2014, u Rwanda rwohereje abasirikare benshi mu butumwa bw’Umuryango w’Abibumbye bwo kubungabunga amahoro buzwi nka MINUSCA.
Nyuma y’aho, mu mpera za 2020, hashyizweho ubundi bufatanye bwihariye hagati ya Kigali na Bangui, aho u Rwanda rwohereje ingabo zidasanzwe kugira ngo zifashe guhangana n’ibibazo by’umutekano byari byongeye gufata indi ntera.
Izo ngabo zagize uruhare rukomeye mu gukumira ibitero by’imitwe yitwaje intwaro yashakaga guhungabanya ubutegetsi bwari buriho no guteza umutekano muke mu murwa mukuru Bangui no mu bice bitandukanye by’igihugu.
Bimwe mu bikorwa by’ingenzi by’Ingabo z’u Rwanda muri Centrafrique birimo kurinda Perezida Faustin-Archange Touadéra, kurinda umutekano w’umujyi wa Bangui n’inkengero zawo, kurinda abasivile n’ibikorwa by’Umuryango w’Abibumbye, ndetse no guhugura igisirikare cya Centrafrique kizwi nka FACA.
Abaturage benshi ba Centrafrique hamwe n’abayobozi babo bakunze kugaragaza ko bishimira uruhare rw’Ingabo z’u Rwanda. Uretse ibikorwa bya gisirikare, izo ngabo zagiye zifatanya n’abaturage mu bikorwa by’isuku, umuganda ndetse n’ibindi bikorwa bigamije kuzamura imibereho myiza y’abaturage.
Abasesenguzi bavuga ko gahunda ya Amerika yo kwimurira bamwe mu bimukira muri Centrafrique ishobora kuzana ibiganiro byinshi ku ruhare rw’icyo gihugu mu kwakira abantu baturutse hanze ndetse no ku bushobozi bwacyo bwo kubacumbikira no kubarindira umutekano.
Hari kandi abibaza uko iyi gahunda izashyirwa mu bikorwa mu gihe igihugu kigifite ibibazo by’umutekano mu bice bimwe na bimwe. Gusa abandi bagaragaza ko kuba hari imbaraga z’umutekano zirimo iza MINUSCA n’Ingabo z’u Rwanda bishobora gufasha mu gutanga icyizere ku bantu bashobora kwimurirwayo.
Mu gihe Amerika ikomeje gutegura iyi gahunda, amaso y’abatari bake akomeje kureba kuri Centrafrique kugira ngo harebwe niba koko izahinduka kimwe mu bihugu bizakira abo bimukira ndetse n’ingaruka ibyo bishobora kugira ku karere no ku mibanire mpuzamahanga.
Tubibutse ko mushobora gukomeza kudukurikirana ku mbuga nkoranyambaga.
Kanda hano udukurikirane kuri Facebook, Hano udukurikirane kuri WhatsApp

