Perezida Kagame yasobanuye impamvu we na FPR-Inkotanyi batari bagambiriye kwica Habyarimana

Tariki ya 6 Mata ni umunsi wibutsa amateka akomeye u Rwanda rwanyuzemo, aho mu 1994 indege yari itwaye Perezida Habyarimana Juvénal yahanuwe mu kirere cya Kanombe, igahitana ubuzima bwe n’abandi bayobozi barimo Perezida w’u Burundi, Cyprien Ntaryamira.

Icyo gikorwa cyakurikiwe n’itangira rya Jenoside yakorewe Abatutsi, cyasize amateka adasibangana mu gihugu no ku isi.

Mu gihe hashize imyaka 32 ibi bibaye, impaka ku waba yarahanuye iyo ndege zakomeje kuba ndende, zirangwa n’ibitekerezo n’inyandiko zitandukanye.

Perezida Paul Kagame, wari uyoboye FPR-Inkotanyi mu rugamba rwo kubohora igihugu, yakomeje kugaragaza ko uwo mutwe utari ufite inyungu mu kwica Habyarimana, kuko ikibazo cyari gihari cyarengaga umuntu umwe.

Mu bisobanuro yatanze mu bihe bitandukanye, harimo n’ibikubiye mu gitabo Conversations with the President of Rwanda, Kagame yavuze ko intego ya FPR itari ugukuraho Habyarimana ku giti cye, ahubwo yari ugusenya burundu ubutegetsi bwari bushingiye ku ivangura n’akarengane.

Yagaragaje ko no mu migambi y’urugamba, kwibasira umuntu umwe byari kuba ari ukwibeshya gukomeye, kuko sisitemu yose ari yo yabonwaga nk’ikibazo gikomeye.

Yavuze ko n’ubwo Habyarimana yari umutwe w’ubutegetsi, kumukuraho wenyine ntibyari gutuma impinduka zifatika zibaho. Ibi byashimangiraga ko FPR yashakaga impinduka zishingiye ku mizi y’ikibazo, aho kwibanda ku muntu umwe.

Ku rundi ruhande, Perezida Kagame yashyize mu majwi abahezanguni bari hafi y’ubutegetsi bwa Habyarimana, abavugwaho kuba baramubonaga nk’uwari uri kugabanya ubukana mu mishyikirano ya politiki, cyane cyane mu masezerano ya Arusha.

Iyi myumvire, nk’uko abisobanura, yatumye bamwe mu bari bamushyigikiye batangira kumubona nk’ugambanira igihugu.

Yavuze ko mbere y’ihanurwa ry’iyo ndege, hari ibimenyetso byagiye bigaragara mu itangazamakuru n’ibiganiro bya radiyo byatangazaga ko hari ikintu gikomeye cyari kigiye kuba. Ibi byakomeje gufatwa nk’ibigaragaza ko hari umugambi wari uri gutegurwa n’abahezanguni batishimiraga icyerekezo cy’imishyikirano.

Nubwo mu myaka yashize hari abagiye bashinja FPR kuba inyuma y’icyo gikorwa, iperereza ryakozwe n’impuguke zitandukanye ryagiye ritanga andi makuru.

Mu 2012, raporo y’impuguke z’Abafaransa yagaragaje ko bishoboka ko iyo ndege yarashwe n’abari mu mutwe w’abahezanguni b’imbere mu gihugu, batifuzaga ko amasezerano ya Arusha ashyirwa mu bikorwa.

Nyuma y’imyaka irenga 20 iperereza rikomeje, mu 2022 urukiko rusesa imanza mu Bufaransa rwafashe icyemezo cyo gufunga dosiye y’iperereza ku ihanurwa ry’iyo ndege, rugaragaza ko nta bimenyetso bihagije byashinjaga abo ku ruhande rwa FPR.

Aya mateka agaragaza ishusho igoye y’ibihe u Rwanda rwanyuzemo mbere ya Jenoside, aho impaka n’ibitekerezo bitandukanye bikomeje gusigasirwa mu nyandiko no mu buhamya bw’ababibonye.

Icyakora, ubuyobozi bw’u Rwanda bushimangira ko gusobanukirwa ayo mateka neza ari ingenzi mu gukomeza kubaka igihugu gishingiye ku bumwe, ukuri n’ubwiyunge.

Mu gihe hibukwa ayo mateka, ibiganiro bikomeje kugaruka ku byabaye, bigamije gusobanukirwa neza inkomoko y’ibyabaye no kwirinda ko byazasubira ukundi.

Jenoside yakorewe Abatutsi yasize amasomo akomeye, atuma igihugu cyiyemeza inzira yo kongera kubaka ubuzima bushya bushingiye ku mahoro n’ubutabera.

Tubibutse ko mushobora gukomeza kudukurikirana ku mbuga nkoranyambaga.  

Kanda hano udukurikirane kuri FacebookHano udukurikirane kuri WhatsApp 

Maak 'n opvolg-bydrae

Jou e-posadres sal nie gepubliseer word nie. Verpligte velde word met * aangedui