Iturika rikomeye ryabereye mu bubiko bw’intwaro buri mu kigo cya gisirikare cya Musaga mu mujyi wa Bujumbura ryasize igihugu cy’u Burundi mu gihirahiro gikomeye, rituma hibazwa ku rwego rw’umutekano, imiyoborere n’uburyo inzego za Leta zitegura ibibazo by’amage.
Ibi byabaye ku wa 31 Werurwe 2026, ubwo inkongi y’umuriro bivugwa ko yaturutse ku mashanyarazi yadukaga muri ubu bubiko bw’intwaro, igahita ikwirakwira mu buryo bwihuse, igateza iturika rikomeye ryumvikanye mu bice byinshi by’umujyi.
Uru rusaku rw’amasasu n’ibindi bikoresho bya gisirikare byaturikaga rwakomeje kumvikana amasaha menshi, kugeza mu ijoro rigeze hafi saa 22:30.
Imibare yatanzwe n’umuvugizi w’ingabo z’u Burundi, Général de Brigade Gaspard Baratuza, igaragaza ko abantu 13 bahasize ubuzima mu gihe 57 bakomeretse, barimo abasivili benshi. Icyakora, hari amakuru aturuka ku bari hafi y’aho byabereye n’abatabazi agaragaza ko iyi mibare ishobora kuba iri hasi ugereranyije n’ukuri kw’ibyabaye.
Iri turika ryateje igihunga gikomeye mu baturage batuye mu duce twa Musaga, Kinanira, Kajaga na Rohero, aho benshi bahunze basiga ibyabo, abandi bagata imodoka zabo mu mihanda bahunga.
Amashusho yakwirakwijwe ku mbuga nkoranyambaga agaragaza akajagari n’ubwoba bwinshi, aho ibisasu byagwaga hirya no hino bikagera no mu ngo z’abaturage.
Hari n’abaturage n’abakoresha imbuga nkoranyambaga batekerezaga ko hashobora kuba hari kugeragezwa guhirika ubutegetsi, bitewe n’ubukana bw’urusaku rw’iturika n’akavuyo kari mu mujyi. Ibi byatumye ubwoba burushaho kwiyongera, cyane ko ako gace karimo ibirindiro byinshi bya gisirikare.
Inzego zitandukanye zirimo ambasade z’ibihugu by’amahanga zahise zitanga amabwiriza ku baturage bazo, zibasaba kuguma mu ngo, kwirinda ingendo zitari ngombwa no gushaka ahantu hatekanye kugeza igihe ibintu bisubiriye ku murongo.
Iri turika ntiryangije gusa ububiko bw’intwaro, ahubwo ryanangije bikomeye ibikorwaremezo bya gisirikare birimo inzu, imodoka n’ibikoresho bya logistique, ndetse n’ibiribwa n’imiti byari bigenewe abasirikare bari mu bikorwa byo mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo. Ibi byagaragaje intege nke zikomeye mu micungire y’ibikoresho bya gisirikare.
Ingaruka z’iri turika ntizagarukiye ku gisirikare gusa. Gereza Nkuru ya Mpimba iri hafi y’iki kigo na yo yagezweho n’ingaruka, aho imfungwa nyinshi zakomeretse. Ibi byatumye hibazwa impamvu ububiko bw’intwaro bushyirwa hagati mu baturage no hafi y’ibikorwa remezo by’ingenzi nk’ahafungirwa abantu benshi.
Abasesenguzi bemeza ko ibi bidakwiye gufatwa nk’impanuka isanzwe, ahubwo ari ikimenyetso cy’ibibazo byimbitse mu miyoborere, aho uburangare, kutagira igenamigambi n’imicungire mibi y’umutekano bimaze kuba ibisanzwe.
Perezida w’u Burundi, Évariste Ndayishimiye, yihanganishije imiryango yabuze ababo anasaba Imana gukomeza kurinda igihugu. Nubwo aya magambo yafashwe nk’ihumure ku bamwe, hari ababona ko kwiyambaza Imana bidahagije mu gihe hakenewe ibisubizo bifatika n’inshingano zigaragara z’abayobozi.
Ku rundi ruhande, igisirikare cy’u Burundi cyatangaje ko kitazishyura indishyi ku baturage bangirijwe n’iri turika, kivuga ko na cyo cyahombye byinshi kandi ko ibikoresho bya gisirikare bitari bifite ubwishingizi. Ibi byateje impaka ndende mu baturage, bamwe babifata nk’ukwirengagiza inshingano za Leta zo kurinda abaturage n’ibyabo.
Ibi byatumye hibazwa byinshi ku ruhare rwa Leta mu kurengera abaturage, cyane cyane mu gihe ibikorwa byayo ari byo bibashyira mu kaga. Kuba abaturage basabwa gushaka ubwishingizi bw’imitungo yabo, mu gihe ibigo bya Leta bidafite ingamba zihamye zo kwirinda ibyago, byafashwe nk’ikimenyetso cy’uko inshingano zigenda zisunikwa ku baturage aho kuba iza Leta.
Isesengura ryimbitse ku byabaye rigaragaza ko ikibazo kitari mu mpamvu y’iturika gusa, ahubwo kiri mu mikorere ya sisitemu yose. Iyo ububiko bw’intwaro bushyizwe mu gace gatuwe n’abaturage benshi, kandi bukabikwa mu buryo budafite umutekano uhagije, ingaruka nk’izi ziba zitegereje igihe cyo kugaragara.
Abasesenguzi mu by’umutekano bemeza ko hakenewe impinduka zikomeye mu micungire y’ibikoresho bya gisirikare mu Burundi, gutandukanya ibikorwa bya gisirikare n’aho abaturage batuye, ndetse no gushyiraho uburyo bukomeye bwo gukumira inkongi n’iturika.
Iri turika ry’i Musaga rishobora gusiga isomo rikomeye ku buyobozi bw’u Burundi, ariko nanone rikaba ikimenyetso cy’uko igihe cyo gufata ibyemezo bikomeye cyageze. Niba nta gihindutse mu miyoborere n’imicungire y’umutekano, impungenge ni uko ibyago nk’ibi bishobora kongera kubaho, bikomeza gushyira ubuzima bw’abaturage mu kaga.
Mu gihe Abarundi bakomeje kwibaza ku hazaza h’umutekano wabo, ikibazo gikomeye gisigaye ni kimwe: ni nde uzarinda abaturage niba inzego zibishinzwe zitarashyira imbere inshingano zazo mu buryo bunoze?
Tubibutse ko mushobora gukomeza kudukurikirana ku mbuga nkoranyambaga.
Kanda hano udukurikirane kuri Facebook, Hano udukurikirane kuri WhatsApp

