Mu gihe impaka za politiki zikomeje gufata indi ntera mu karere k’Ibiyaga Bigari, inkuru y’incamugongo yongeye kugaragaza ubukana bw’ibibazo biri mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC).
Mu gitondo cyo kuri uyu wa Gatanu tariki ya 20 Werurwe 2026, umwana w’umuhungu w’imyaka 14 witwa Ndikumwami Sibomana yishwe n’igitero cya drone mu gace ka Karongozi, muri Kivu y’Amajyepfo.
Amakuru ava muri ako gace avuga ko iyo drone yaturutse ku ruhande rw’u Burundi, nubwo nta rwego rwa leta rurabyemeza ku mugaragaro.
Ibi bibaye mu gihe hashize iminsi mike habaye uruzinduko rw’itsinda ry’Abanyamulenge ryagiye i Bujumbura gushimira Perezida w’u Burundi, Évariste Ndayishimiye, ku ruhare rwe mu kugarura amahoro no kurengera ubuzima bw’Abanye-Congo, barimo n’Abanyamulenge.
Iryo tsinda ryari rigizwe n’abantu barimo Gakunzi Karanzi, Ntagora Marcel, Byabagabo Charle, Ganza Gasore, Manyota Muparo, Ritikanga Yakutumba na Mbayahaga Kibukira. I Bujumbura bagaragaje ko bashimira ubuyobozi bw’u Burundi ku bwitange bugaragara mu gucunga umutekano no kwakira impunzi.
Ariko uru ruzinduko rwateje impaka ndende mu Banyamulenge ubwabo no mu rwego rwa politiki mu karere. Hari abavuze ko abo bagiye i Burundi batagaragaza ijwi rusange ry’Abanyamulenge bose, cyane cyane abatuye mu misozi ya Minembwe bavuga ko bakomeje guhura n’ibibazo bikomeye by’umutekano n’imibereho.
Ni muri urwo rwego, Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga w’u Rwanda, Olivier J.P. Nduhungirehe, yamaganye bikomeye uru ruzinduko, arwita urugero rw’“gukoresha abantu barwanya umuryango wabo.”
Mu butumwa yanyujije ku rubuga rwa X, yagaragaje ko ibyo bikorwa bifite inkomoko mu mateka mabi y’akarere.
Yavuze ko n’ubutegetsi bwa Juvénal Habyarimana mu Rwanda bwigeze gukoresha amayeri nk’ayo mu ntangiriro z’imyaka ya 1990, aho abantu bamwe bakoreshwaga mu guhangana na bagenzi babo mu gihe Abatutsi batotezwaga bakicwa.
Aya magambo ya Minisitiri Nduhungirehe yateje impaka zikomeye, bamwe bavuga ko ari ukugereranya ibintu bidasa, mu gihe abandi bayabona nk’uburyo bwo kugaragaza impungenge ku bibazo bikomeje kwiyongera mu karere.
Mu gihe izo mpaka za politiki ziri ku rwego rwo hejuru, ku butaka ho ibintu bikomeje gufata indi ntera y’ubukana. Urupfu rwa Ndikumwami Sibomana rwongeye kwibutsa benshi ubuzima bugoye abaturage basanzwe barimo abana bakomeje kubamo mu duce twibasiwe n’intambara.
Abaturage bo muri Karongozi bavuga ko ibi bitero bya drone byakomeje kwiyongera mu minsi ishize, bigatera ubwoba n’ihungabana rikomeye, cyane cyane ku bana n’abagore. Hari abavuga ko nta hantu hatekanye hasigaye, kuko ibitero bishobora kugera aho ari ho hose.
Ibi bije byiyongera ku bindi bibazo byari bisanzweho, birimo gufungwa kw’amayira ajya mu mujyi wa Uvira, byatumye ibiribwa n’ibikoresho by’ibanze bibura, ndetse n’ubukene bukiyongera mu baturage.
Ku rundi ruhande, ingabo za leta ya Congo (FARDC) zikomeje guhakana ko zibasira abaturage, zivuga ko ziri mu bikorwa byo guhangana n’imitwe yitwaje intwaro irimo uwa Twirwaneho ukorana na M23. Ariko abaturage bo bakavuga ko ari bo bahura n’ingaruka z’iyo mirwano.
Ibi byose biri kuba mu gihe ibihugu byo mu karere bikomeje gushinjanya uruhare mu ntambara ya Congo. U Rwanda rwakomeje guhakana ibirego byo gushyigikira imitwe yitwaje intwaro, mu gihe u Burundi bwo bwemeza ko buri mu bikorwa byo kugarura amahoro ku bufatanye na leta ya Kinshasa.
Nubwo hari ibiganiro bya dipolomasi bikomeje, birimo n’imbaraga zishyirwa mu rwego rw’Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe, ikibazo cy’umutekano mu burasirazuba bwa RDC kiracyari ingorabahizi.
Minisitiri Nduhungirehe na we yagaragaje ko kwakira itsinda ry’Abanyamulenge na Perezida Ndayishimiye byakozwe mu nshingano ze nk’umukuru w’igihugu cy’u Burundi, atari mu rwego rw’Umuyobozi w’Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe, kuko atahawe izo nshingano.
Urupfu rw’uyu mwana w’imyaka 14 rwabaye nk’ikirango cy’ingaruka mbi z’intambara zikomeje kuba ndende mu burasirazuba bwa Congo. Abaturage basanzwe bakomeje kwishyura igiciro gikomeye, kirimo ubuzima bw’abana nk’aba, bagatakaza ejo hazaza habo mu buryo bubabaje.
Ibi byose bikomeje kwerekana ko hakenewe ibisubizo byihuse kandi birambye, bidashingiye gusa ku magambo ya politiki, ahubwo byibanda ku kurengera ubuzima bw’abaturage no kugarura amahoro arambye mu karere.
Tubibutse ko mushobora gukomeza kudukurikirana ku mbuga nkoranyambaga.
Kanda hano udukurikirane kuri Facebook, Hano udukurikirane kuri WhatsApp

