Yanamugabiye inka: Perezida Kagame yashimiye ‘umuvandimwe we’ Denis Sassou Nguesso

Perezida w’u Rwanda Paul Kagame yashimiye mugenzi we Denis Sassou Nguesso, amwita “umuvandimwe,” nyuma yo kongera gutorerwa kuyobora Repubulika ya Congo muri manda ya gatanu, igikorwa gikomeje kuvugisha benshi ku mugabane wa Afurika no hanze yawo.

Ku wa Kane tariki ya 19 Werurwe 2026, Perezida Kagame yifashishije urubuga rwa X (rwahoze ari Twitter), agaragaza ko yishimiye kongera gutorwa kwa Sassou Nguesso, ashimangira ko ari intambwe ikomeza gushimangira umubano mwiza uri hagati y’ibihugu byombi.

Yagize ati: “Ndashimira byimazeyo umuvandimwe wanjye, Perezida Denis Sassou Nguesso, wongeye gutorerwa kuyobora Repubulika ya Congo. U Rwanda rwishimira ireme ry’umubano uri hagati y’ibihugu byacu byombi, ndetse no gukomeza ubufatanye bwa hafi bugamije kugera ku byo duhuriyeho no guteza imbere imibereho myiza y’abaturage bacu.”

Aya magambo agaragaza uburyo umubano wa Kigali na Brazzaville umaze igihe wubakiye ku cyizere n’ubufatanye bufatika mu nzego zitandukanye zirimo dipolomasi, ubucuruzi, umutekano n’iterambere rusange.

Mu matora yabaye ku wa 15 Werurwe 2026, Denis Sassou Nguesso w’imyaka 82 y’amavuko yatsinze ku majwi 94.82%, atsinda abandi bakandida batandatu bari bahanganye.

Uwaje kumukurikira ni Mabio Mavoungou Zinga w’imyaka 69 wagize amajwi 1.48%, bigaragaza intera nini iri hagati y’abakandida ndetse n’ubushobozi bwe bwo gukomeza kuganza politiki y’igihugu cye.

Sassou Nguesso ni umwe mu bayobozi bamaze igihe kinini ku butegetsi muri Afurika. Yatangiye kuyobora Congo-Brazzaville mu 1979, aza gutakaza ubutegetsi mu 1992 nyuma y’ihindagurika rya politiki, ariko yongera kubwigarurira mu 1997 nyuma y’intambara y’abenegihugu. Kuva icyo gihe, yakomeje kuyobora igihugu cye kugeza magingo aya.

Mu 2015, habaye impinduka zikomeye mu itegeko nshinga rya Congo-Brazzaville, aho hakuwemo inzitizi ku mubare wa manda Perezida ashobora kuyobora ndetse n’imyaka y’uwiyamamaza. Ibi byatumye Sassou Nguesso yemererwa kongera kwiyamamaza, ibintu byafunguye amarembo kuri manda ze zakurikiyeho, harimo n’iyi nshya ya gatanu.

Umubano hagati y’u Rwanda na Congo-Brazzaville umaze imyaka myinshi utera imbere. Mu 2011, ibihugu byombi byashyize umukono ku masezerano y’ubufatanye mu nzego zirimo ubuhahirane, ubwikorezi bwo mu kirere, ubukerarugendo, ingufu, umutekano, ubutabera, ibidukikije n’uburobyi. Aya masezerano yabaye ishingiro ryo gukomeza guteza imbere imikoranire hagati y’impande zombi.

Mu 2016, u Rwanda rwafunguye ambasade muri Congo-Brazzaville, ikimenyetso cy’uko ibihugu byombi byifuza kurushaho kwegerana no guteza imbere ubufatanye mu buryo burambye.

Ibi byakurikiwe n’andi masezerano menshi yasinywe mu Ugushyingo 2021, arimo ajyanye n’ubufatanye mu bya gisirikare, uburezi, ubutaka, iterambere rirambye, kurengera ibidukikije ndetse no guteza imbere ubucuruzi n’ingendo zo mu kirere.

Mu rwego rwo kurushaho gushimangira umubano wihariye hagati y’aba bayobozi bombi, mu 2023, Perezida Paul Kagame yakiriye Denis Sassou Nguesso mu Rwanda mu ruzinduko rw’akazi, amwambika umudali w’icyubahiro nk’ishimwe ku ruhare rwe mu guteza imbere umugabane wa Afurika no guteza imbere ubufatanye bw’ibihugu byawo.

Muri urwo ruzinduko kandi, yamugabiye inka, igikorwa gifite igisobanuro gikomeye mu muco nyarwanda, kigaragaza icyubahiro, ubucuti n’ubufatanye burambye.

Ishimwe rya Perezida Kagame rije rikurikira kongera gutorwa kwa Sassou Nguesso, rikomeza kugaragaza ko umubano w’u Rwanda na Congo-Brazzaville utari gusa uwa dipolomasi isanzwe, ahubwo ari n’ubufatanye bwimbitse bwubakiye ku bwizerane bw’abayobozi bombi n’inyungu rusange z’ibihugu bayoboye.

Mu gihe Afurika ikomeje gushaka inzira zo kwihutisha iterambere no gukemura ibibazo by’umutekano n’ubukungu, ubufatanye nk’uburi hagati y’u Rwanda na Congo-Brazzaville bushobora kuba urugero rwiza rw’uko ibihugu bishobora gukorana mu nyungu z’abaturage babyo no guteza imbere umugabane muri rusange.

Maak 'n opvolg-bydrae

Jou e-posadres sal nie gepubliseer word nie. Verpligte velde word met * aangedui