Mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, by’umwihariko mu Ntara ya Kivu y’Amajyepfo, imirwano ikomeje gufata indi ntera hagati y’ingabo za Leta zizwi nka FARDC n’ihuriro rya AFC/M23/MRDP-Twirwaneho.
Amakuru ava ku mirongo y’imbere ku mbuga y’urugamba atanzwe n’inzego zitandukanye zegereye aho imirwano ibera agaragaza ko, uru ruhande rw’ihuriro rya AFC/M23/MRDP-Twirwaneho rwashoboye gusubiza inyuma ibitero ryagabweho, runafata bimwe mu bice bikikije umujyi wa Uvira.
Iyi mirwano yibanze cyane ku misozi ihanamye igenzura neza umutekano w’aka karere, aho imisozi ya Kirungwa, Bugogoma na Gongwa yafashwe nyuma y’imirwano ikaze.
Iyi misozi ifite akamaro kanini kuko iri hejuru y’umujyi, bityo uyigenzura aba afite ubushobozi bwo gukurikirana ibikorwa bya gisirikare, kugenzura inzira z’itumanaho no gushyira igitutu ku bice byo hasi by’umujyi.
Nk’uko amakuru aturuka mu bayobozi bo muri iri huriro abivuga, iki gikorwa nticyari kigamije kwigarurira umujyi wa Uvira, ahubwo cyari ugusubiza inyuma ibitero byari byagabwe na FARDC n’abafatanyabikorwa bayo.
Umwe mu bayobozi yagize ati: “Ntabwo twari tugamije gufata Uvira. Twari tugamije gusubiza inyuma igitero cy’agasuzuguro cyatugabweho, tugamije kurinda abaturage.”
Si mu misozi gusa iyi mirwano yagaragaye. No mu Kibaya cya Rusizi, AFC/M23/MRDP-Twirwaneho yigaruriye uduce dutandukanye nyuma yo gusubiza inyuma ibitero by’ingabo za Leta. Muri utwo duce harimo Kabunambo, Biribi ndetse na Kasambura, twafashwe ku wa 17 Werurwe 2026 nk’uko amakuru abivuga.
Ibi byatumye ihuriro rya AFC/M23/MRDP-Twirwaneho rirushaho gukomeza ibirindiro byaryo muri aka karere, cyane ko risanzwe rivuga ko ryibanda ku kurinda abaturage rivuga ko bakomeje guhura n’ibitero bitandukanye.
Ku rundi ruhande, Leta ya Congo yo ikomeje gushinja iri huriro ibikorwa byo guhungabanya umutekano n’ubusugire bw’igihugu, ikemeza ko ibikorwa byaryo ari ukwagura intambara.
Umujyi wa Uvira ufatwa nk’ingenzi cyane muri politiki n’ubukungu bw’aka karere. Uherereye ku mupaka wa RDC n’u U Burundi, ukaba unakora ku kiyaga cya Tanganyika. Ibi bituma uba igicumbi cy’ubucuruzi, ubwikorezi n’imigenderanire hagati y’ibihugu byo mu karere. Ni nayo mpamvu guhangana kuwugenzura bifite inyungu nini ku mpande zombi zihanganye.
Abasesenguzi b’ibya gisirikare bavuga ko nubwo iri huriro rivuga ko ridafite umugambi wo gufata Uvira, kugenzura imisozi iwukikije bishobora gutuma rishyira igitutu gikomeye ku ngabo za Leta, ndetse bikaba byanatanga amahirwe yo kuwufata mu gihe cyose byaba bikenewe. Kugenzura ahantu hirengeye ni imwe mu ngamba z’ingenzi mu ntambara zo mu misozi, cyane cyane mu bice nk’ibi bya Kivu.
Mu baturage, iyi mirwano ikomeje guteza impungenge zikomeye. Abaturage benshi bamaze guhunga ingo zabo, bamwe berekeza mu bindi bice byegereye umupaka, abandi bakinjira mu nkambi z’agateganyo. Ibikorwa by’ubucuruzi byarahagaze, amashuri n’amavuriro bimwe na bimwe birafunze, ubuzima busanzwe burahungabana.
Amateka y’aka karere agaragaza ko ikibazo cy’umutekano muke kimaze imyaka myinshi, gishingiye ku mitwe yitwaje intwaro, amakimbirane ashingiye ku moko, ndetse n’inyungu z’ubukungu zishingiye ku mutungo kamere.
Ibi byose byatumye uburasirazuba bwa Congo bukomeza kuba ahantu hadatekanye, nubwo hagiye habaho ibiganiro n’amasezerano atandukanye mu bihe byashize.
Mu rwego mpuzamahanga, amahanga akomeje gusaba impande zombi guhagarika imirwano no gusubira mu biganiro bya dipolomasi. Icyakora, ku butaka, ibikorwa bya gisirikare biracyakomeje, ibintu bituma ejo hazaza h’aka karere hakomeza kuba mu rujijo.
Mu gihe nta gihindutse vuba, abasesenguzi bemeza ko iyi ntambara ishobora gukomeza gufata indi ntera, cyane cyane ko impande zombi zikomeje kongera imbaraga no gushaka kugenzura uduce dufite akamaro kanini nka Uvira n’inkengero zaho.
Tubibutse ko mushobora gukomeza kudukurikirana ku mbuga nkoranyambaga.
Kanda hano udukurikirane kuri Facebook, Hano udukurikirane kuri WhatsApp

