Intambara ikomeje gufata indi ntera mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), aho igihugu cya Angola cyohereje abasirikare 430 bagiye gufasha ingabo za Leta ya Congo (FARDC) mu rugamba zihanganyemo n’ihuriro rya AFC/M23. Iyi ntambwe ije ikurikira izindi zafashwe n’ibihugu birimo u Burundi na Tanzania, na byo byamaze kohereza yo ingabo zabyo, ibintu bikomeje kuzamura impungenge ku hazaza h’amahoro muri aka gace.
Amakuru aturuka mu nzego z’umutekano agaragaza ko Angola yohereje aba basirikare mu rwego rwo gutanga ubufasha bwa gisirikare ku butegetsi bwa Perezida Félix Tshisekedi, buhanganye n’ingabo za AFC/M23 zikomeje kwigarurira ibice bitandukanye byo mu Burasirazuba bwa Congo.
Angola ibaye igihugu cya gatatu mu karere cyinjiye mu buryo bweruye mu rugamba rwo gufasha FARDC, nyuma y’u Burundi na Tanzania, na byo byamaze kohereza ingabo zabyo mu bikorwa by’intambara.
Ibi bibaye mu gihe amakuru ava ku rugamba agaragaza ko AFC/M23 yagaragaje imbaraga zikomeye, aho mbere yaho yashoboye gutsinda ingabo zari zoherejwe n’Umuryango w’Ubukungu n’Iterambere ry’Ibihugu bya Afurika y’Amajyepfo (SADC), ibintu byatumye hibazwa ku bushobozi bw’ingabo nshya zoherezwa gukumira uyu mutwe.
Mu gihe Angola yinjiye muri uru rugamba, Tanzania na yo yamaze kohereza ingabo mu Burasirazuba bwa Congo, ndetse amakuru amwe avuga ko izi ngabo zagize uruhare mu bitero by’indege byibasiye agace ka Minembwe, gatuwe cyane n’Abanyamulenge.
Ibi bitero byateje impungenge ku mibereho y’abaturage, cyane cyane mu gihe ibikorwa bya gisirikare bikomeje kwibasira uturere dutuwe n’abasivili, bigatuma ubuzima bwabo burushaho kujya mu kaga.
U Burundi bwo bwatangiye kohereza ingabo zabwo muri Congo kuva mu 2023, mu rwego rwo gufasha FARDC mu guhangana n’imitwe yitwaje intwaro irimo AFC/M23.
Icyakora, iki gihugu na cyo gikomeje kunengwa n’impande zitandukanye, cyane cyane kubera ibirego by’uko cyashyizeho inzitizi zibuza abaturage bamwe, cyane cyane Abanyamulenge bo mu Minembwe, kugera ku masoko no kubona ibikoresho by’ibanze, ibintu byatumye imibereho yabo irushaho kuba mibi.
Iyi mikoranire ya gisirikare hagati ya FARDC n’ingabo z’u Burundi ni imwe mu mpamvu zituma umubano w’u Rwanda n’u Burundi ukomeza kuzamba.
Mu gihe ibihugu byinshi bikomeje kohereza ingabo muri Congo, ikibazo cy’ubuhuza mu gushaka amahoro na cyo gikomeje kuba ingorabahizi.
Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga w’u Rwanda, Amb. Olivier Nduhungirehe, yatangaje ko u Burundi budakwiriye kugira uruhare mu buhuza hagati y’u Rwanda na RDC, nubwo Perezida w’u Burundi, Evariste Ndayishimiye, ari we uyoboye Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe muri iki gihe.
Yasobanuye ko u Burundi busanzwe buri mu ntambara ku ruhande rwa FARDC, bityo bukaba budashobora gufatwa nk’umuhuza utabogamye.
Yagize ati: “U Burundi ni igihugu cy’igituranyi ariko kiri mu ntambara mu Burasirazuba bwa RDC, ndetse ibikorwa byabwo byagize ingaruka ku mibereho y’abaturage bamwe, cyane cyane mu Minembwe. Urebye uko ibintu bihagaze, biragoye ko bwagira uruhare mu buhuza.”
U Rwanda kandi rushinja u Burundi gukorana n’umutwe wa FDLR, ibintu u Burundi butavugaho rumwe n’u Rwanda, bikomeza kongera ubushyamirane hagati y’ibihugu byombi.
Ibi bikorwa byo kohereza abasirikare benshi mu Burasirazuba bwa Congo bibaye mu gihe hari hashyizweho inzira z’ibiganiro zigamije gushaka amahoro, zirimo iziyobowe n’umuhuza washyizweho n’Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe, afatanyije n’abandi bayobozi barimo abahoze ari abakuru b’ibihugu bya Nigeria, Ethiopia, Botswana na Centrafrique.
Icyakora, kohereza abasirikare benshi baturutse mu bihugu bitandukanye birimo Angola, Tanzania n’u Burundi, bishobora gutuma intambara irushaho gukomera aho kugabanyuka, cyane cyane mu gihe buri ruhande rukomeje kongera imbaraga za gisirikare.
Abasesenguzi bavuga ko niba ibi bihugu bikomeje kwinjira mu ntambara ku ruhande rwa FARDC, bishobora gutuma AFC/M23 na yo ikomeza kwirwanaho no gushaka ubufasha bushya, bigatuma intambara irushaho gufata indi ntera aho kurangira.
Kohereza abasirikare ba Angola byongeye kugaragaza ko intambara yo mu Burasirazuba bwa Congo itakiri ikibazo cy’imbere mu gihugu gusa, ahubwo yahindutse ikibazo cy’akarere kirimo ibihugu byinshi.
Tubibutse ko mushobora gukomeza kudukurikirana ku mbuga nkoranyambaga.
Kanda hano udukurikirane kuri Facebook, Hano udukurikirane kuri WhatsApp

