Uvira: Umwuka mubi wongeye kuzamuka, Inzira z’ubucuruzi zose zirafungwa n’ingendo zirahagarikwa

Mu gihe umutekano ukomeje kuzamba mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), abaturage bo mu bice byinshi byo mu ntara ya Kivu y’Amajyepfo bakomeje guhura n’ingaruka zikomeye z’imirwano n’ingamba z’umutekano zishyirwaho n’ingabo za Leta.

Ibi byatumye ibikorwa by’ubucuruzi, ingendo z’abaturage ndetse n’imibereho yabo ya buri munsi bigenda bihungabana, cyane cyane mu gace ka Uvira n’ahagikikije.

Kuri iki Cyumweru tariki ya 15 Werurwe 2026, amakuru aturuka mu baturage batuye mu duce twa Runingu, Sange, Luberizi na Mutarule agaragaza ko isoko rikomeye rya Runingu ritabashije gukora nk’uko bisanzwe.

Ubusanzwe iri soko rifatwa nk’umutima w’ubucuruzi uhuza abaturage bo mu kibaya cya Rusizi n’abaturutse mu bindi bice byo mu karere ka Uvira, ariko kuri uwo munsi ibikorwa byaryo byahagaze mu buryo butunguranye.

Abaturage bavuga ko abacuruzi benshi bari baturutse mu gace ka Sange no mu bindi bice bitandukanye babujijwe kugera kuri iri soko n’ingabo za FARDC zifatanyije n’abarwanyi ba Wazalendo n’umutwe wa FDLR bakorana bya hafi mu bikorwa by’umutekano muri ako karere.

Nk’uko abatanze amakuru babivuga, abasirikare bavuze ko abacuruzi baturuka mu bice bivugwa ko bigenzurwa na AFC/M23 batemerewe kwinjira mu isoko rya Runingu.

Aya mabwiriza yatanzwe mu gitondo cyo kuri uwo munsi, bituma abantu benshi bari bamaze kugera hafi y’isoko basabwa gusubira inyuma. Abaturage bavuze ko byari ibintu bitunguranye kuko iri soko risanzwe rikorwa buri cyumweru kandi rikaba ari ihuriro rikomeye ry’ubucuruzi ku baturage bo muri utu duce twose.

Amakuru yagejejwe ku banyamakuru na bamwe mu baturage avuga ko FARDC yanatanze itegeko rikomeye ribuza ingendo zose ziva mu gace ka Sange zerekeza mu mujyi wa Uvira cyangwa ku isoko rya Runingu. Byavuzwe ko nta moto, imodoka cyangwa undi muntu wemerewe kuva muri ako gace ajya muri ibyo bice, bigatuma inzira zose zihuza utwo turere zifungwa.

Abaturage bavuga ko izo ngamba zashyizweho ku bufatanye hagati y’ingabo za FARDC n’abarwanyi ba Mai-Mai, bigatuma habaho guhagarara kw’imigenderanire isanzwe y’abantu ndetse no kohererezanya ibicuruzwa. Ibi byagize ingaruka ku bacuruzi bato, abahinzi n’abandi bari basanzwe batunzwe n’ubucuruzi bwo ku isoko rya Runingu.

Hari abacuruzi bavuga ko bari bamaze gutegura umusaruro wabo w’ubuhinzi, harimo ibishyimbo, ibigori, imboga n’imbuto byo kujyana ku isoko, ariko bagatungurwa no kubuzwa kugenda. Bamwe bavuga ko ibyo byabateje igihombo gikomeye, kuko ibicuruzwa byari byamaze gutegurwa bishobora kwangirika cyangwa bikagurishwa ku giciro gito mu duce birimo.

Isoko rya Runingu rifite uruhare runini mu mibereho y’abaturage benshi bo mu mujyi wa Uvira ndetse no mu bice byegereye ikibaya cya Rusizi. Ni ahantu hahurira abacuruzi n’abahinzi baturuka mu bice bitandukanye, aho bagurisha umusaruro wabo ndetse bakabona ibindi bicuruzwa by’ibanze bikenerwa mu buzima bwa buri munsi.

Gufungwa kw’iri soko byatumye habaho impungenge zikomeye mu baturage, kuko ubucuruzi ari bwo buryo bw’ingenzi bubafasha kubona amafaranga yo gutunga imiryango yabo. Bamwe bavuga ko mu gihe izi ngamba zakomeza igihe kirekire, bishobora gutuma ibiciro by’ibiribwa bizamuka cyane, kuko ibicuruzwa bitazaba bikigera ku masoko asanzwe.

Hari n’abavuga ko guhagarika ingendo z’abantu n’ibicuruzwa bishobora kugira ingaruka ku bukungu bw’akarere muri rusange. Uvira n’ibice biyegereye bisanzwe bifite isano rikomeye ry’ubucuruzi hagati y’abaturage b’impande zitandukanye, bityo gufunga inzira z’ubucuruzi bishobora guhagarika uruhererekane rw’ibikorwa by’ubukungu.

Ku rundi ruhande, bamwe mu baturage bemera ko ingamba nk’izi zishobora kuba zashyizweho kubera impamvu z’umutekano, cyane cyane mu gihe imirwano ikomeje kuvugwa mu bice bitandukanye bya Kivu y’Amajyepfo. Gusa bavuga ko nubwo umutekano ari ingenzi, kubuza abaturage gukora no gucuruza bishobora kurushaho kubashyira mu bibazo by’imibereho.

Abaturage bo muri aka karere bavuga ko bafite impungenge ko niba ibi byemezo bikomeje, ubuzima bwabo bushobora kurushaho kugorana. Basaba ko hashyirwa imbaraga mu gushaka ibisubizo byatuma umutekano ugaruka ariko n’ubucuruzi n’imigendekere isanzwe by’abaturage bigakomeza.

Mu gihe hari hagitegerejwe kumenya niba izi ngamba zizakomeza cyangwa niba zizoroshywa mu minsi iri imbere, abaturage bo mu duce twa Uvira, Sange, Runingu n’ahandi bakomeje gukurikiranira hafi uko ibintu bizagenda, kuko ubuzima bwabo bwa buri munsi bushingiye cyane ku bwisanzure bwo kugenda no gucuruza ku masoko asanzwe.

Tubibutse ko mushobora gukomeza kudukurikirana ku mbuga nkoranyambaga.  

Kanda hano udukurikirane kuri FacebookHano udukurikirane kuri WhatsApp 

Maak 'n opvolg-bydrae

Jou e-posadres sal nie gepubliseer word nie. Verpligte velde word met * aangedui