Ushinzwe kurwanya iterabwoba muri Amerika yeguye kubera intambara bashoje kuri Iran

Mu gihe isi ikomeje gukurikiranira hafi intambara iri hagati ya Leta Zunze Ubumwe za Amerika na Iran, ibintu bikomeje gufata indi ntera haba mu rwego rwa politiki, igisirikare ndetse n’ububanyi n’amahanga. Iyi ntambara imaze iminsi irenga 18 itangiye, ikomeje guteza impungenge ku mutekano w’isi, ubukungu ndetse n’imibanire y’ibihugu bikomeye.

Inkuru iri kuvugisha benshi muri iyi minsi ni iy’ubwegure bwa Joseph Kent wari ushinzwe kurwanya iterabwoba muri Amerika. Uyu muyobozi yafashe icyemezo cyo kwegura ku wa 17 Werurwe 2026, agaragaza ko atakomeza gushyigikira intambara igihugu cye kirimo na Iran.

Mu ibaruwa yandikiye Perezida Donald Trump, Kent yavuze ko Iran atari ikibazo gikomeye kuri Amerika ku buryo cyakwifashishwa mu gutangiza intambara. Yagaragaje ko umutimanama we utamwemerera gukomeza gushyigikira igikorwa abona ko kidafite ishingiro.

Yagize ati: “Iyi ntambara yatewe n’igitutu cya Israel n’abanyembaraga bo muri Amerika bashaka inyungu zabo bwite.” Ibi byateje impaka ndende mu banyapolitiki ndetse no mu baturage, bamwe bashyigikira Kent, abandi bamushinja kudashyigikira igihugu cye.

Ku ruhande rwa White House, Karoline Leavitt yahakanye yivuye inyuma ibyo Kent yavuze, ashimangira ko Perezida Trump yafashe icyemezo ashingiye ku bimenyetso bifatika byerekana ko Iran yari ifite umugambi wo gutera Amerika.

Na we ubwe, Perezida Trump yavuze ko Kent ari umuntu mwiza ariko ufite intege nke mu bijyanye n’umutekano, agaragaza ko igihugu kigomba gushyira imbere ubwirinzi bwacyo mbere ya byose.

Iyi ntambara yatangiye gukaza umurego kuva ku wa 28 Gashyantare 2026, ubwo Amerika yatangizaga ibitero byo mu kirere na za misile ku butaka bwa Iran. Ibi bitero byahitanye abantu benshi barimo abayobozi bakomeye mu gisirikare cya Iran, ndetse ntibyasize n’Umuyobozi w’Ikirenga Ali Khamenei.

Urupfu rwa Khamenei rwahinduye byinshi mu mitekerereze y’iyi ntambara, Iran ihita ifata icyemezo cyo kwihorera ikoresheje ibisasu bya misile ku bihugu byo mu kigobe cy’Abarabu birimo ibirindiro bya Amerika.

Mu bisubizo by’ibi bitero, Amerika yatangaje ko imaze gutakaza abasirikare 13, mu gihe abarenga 200 bakomeretse. Ibi byatumye impungenge ziyongera ku buryo iyi ntambara ishobora gufata indi ntera ikomeye.

Hagati aho, mu Burayi na ho ibintu si shyashya. Chancelier w’u Budage, Friedrich Merz, yagaragaje impungenge zikomeye ku cyerekezo iyi ntambara irimo gufata.

Mu kiganiro yagiranye n’itangazamakuru ku wa 16 Werurwe 2026, Merz yavuze ko nubwo ubutegetsi bwa Iran bushobora kuba bukwiye guhinduka, bidakwiye gukorwa hifashishijwe intambara.

Yagize ati: “Kurasa Iran ubutitsa ntibizageza ku ntego yo guhindura ubutegetsi. Ahubwo bishobora gutuma ibintu birushaho kuzamba.”

Ibi byaje bitandukanye n’aho u Budage bwari buhagaze mbere, kuko mu ntangiriro bwari bushyigikiye ibitero kuri Iran, ndetse buvuga ko bwari bufite amakuru mbere y’uko bitangira.

Gusa uko iminsi igenda ishira, ibihugu byinshi by’i Burayi bikomeje kugaragaza impungenge ku ngaruka z’iyi ntambara, cyane cyane mu rwego rw’ubukungu n’ingufu. Umuyoboro wa Hormuz, unyuzwamo igice kinini cya peteroli ijya ku isoko mpuzamahanga, uri mu byugarijwe cyane.

Merz yanavuze ko u Budage budafite uruhushya ruturutse mu miryango mpuzamahanga nka Loni, Umuryango w’Ubumwe bw’u Burayi cyangwa OTAN, rwabwemera kugira uruhare muri iyi ntambara.

Yanongeyeho ko Uburasirazuba bwo Hagati budakwiye gusubira mu bihe by’intambara z’urudaca, kuko byagira ingaruka zikomeye ku isi yose.

Ku rundi ruhande, Perezida Trump yasabye ibihugu byo mu Burayi, cyane cyane ibikenera peteroli inyura mu muyoboro wa Hormuz, kohereza amato y’intambara kugira ngo afashe mu kurinda uwo muyoboro.

Icyakora, iki cyifuzo cyateje impaka zikomeye mu bihugu by’u Burayi, aho bamwe batifuza kongera kwinjira mu ntambara isa n’aho itagira iherezo.

Abasesenguzi mpuzamahanga bavuga ko kutumvikana hagati ya Amerika n’ibihugu by’i Burayi bishobora gutuma iyi ntambara irushaho gukomera, bitewe n’uko nta murongo umwe uhuriweho wo kuyirangiza.

Mu gihe ibiganiro bya dipolomasi bikomeje kuba bike, abaturage bo hirya no hino ku isi bakomeje kwibaza igihe iyi ntambara izarangirira n’ingaruka izasiga.

Ibihugu byinshi bikomeje gusaba ko habaho ibiganiro byihuse bigamije guhagarika imirwano, mbere y’uko ibintu birushaho gufata indi ntera ishobora guteza ibibazo bikomeye ku isi yose.

Muri rusange, intambara ya Amerika na Iran iri kugaragaza uburyo ibihugu bikomeye bishobora gutandukana mu byemezo, ndetse n’ingaruka zikomeye zishobora guterwa n’intambara mu bihe bya none.

Icyakora, igikomeje kwibazwa na benshi ni ukumenya niba hazaboneka igisubizo cya dipolomasi mbere y’uko iyi ntambara ihinduka iy’akarere cyangwa se iy’isi yose.

Tubibutse ko mushobora gukomeza kudukurikirana ku mbuga nkoranyambaga.  

Kanda hano udukurikirane kuri FacebookHano udukurikirane kuri WhatsApp 

Maak 'n opvolg-bydrae

Jou e-posadres sal nie gepubliseer word nie. Verpligte velde word met * aangedui