Uganda: Internet yasubiyeho Nyuma yuko Museveni atsindiye kuyobora yanda ya karindwi

Nyuma y’iminsi ine itaboneka, serivisi za internet muri Uganda zisubiyeho, bikurikirana n’intsinzi ya Perezida Yoweri Kaguta Museveni mu matora y’Umukuru w’Igihugu yabaye mu minsi ishize.

Icyemezo cyo guhagarika internet cyafashwe na Komisiyo Ishinzwe Itumanaho muri Uganda (UCC) ku wa 13 Mutarama 2026. Ibi byari bigamije “kugenzura umutekano w’amatora no gukumira ibikorwa by’abashaka guhungabanya amahoro mu gihugu,” nk’uko UCC yabivuze mu itangazo ryayo. Muri icyo gihe, ibigo by’itumanaho byasabwaga guhagarika internet, kutagurisha simcard nshya, ndetse no guhagarika izindi serivisi z’itumanaho.

Ibi byatumye abaturage benshi bahagarika gukoresha imbuga nkoranyambaga, gukorana n’ibigo by’itumanaho, ndetse n’itumanaho rishingiye kuri internet rihagarara. Abaturage, cyane cyane urubyiruko n’abanyamakuru, bahuye n’ibibazo mu gusangira amakuru no gukurikirana ibikorwa by’amatora.

Nyuma y’itariki ya 17 Mutarama, UCC yatangaje ko internet yasubiyeho ku rwego rw’igihugu. Ibi byaje bikurikira itangazo ry’intsinzi ya Museveni mu matora, aho yegukanye manda ye ya karindwi ku majwi 71,6%. Umukandida Robert Kyagulanyi, uzwi nka Bobi Wine, yabonye amajwi 24,72%, abandi bakandida barindwi bahatana basigaye bakurikirana.

Abahanga mu bya politiki bagaragaza ko guhagarika internet mbere y’amatora ari uburyo bw’ingirakamaro ku buyobozi bwo gucunga umutekano, ariko bishobora no gutuma habaho impungenge ku bijyanye n’ukuri n’itangazamakuru. Uko Museveni yongeye gutsinda byagaragaje ko ubushake bwa politiki bukomeye bwabaye ishingiro ry’icyemezo cyo gukuraho internet kugira ngo amajwi atagira icyo ahungabanya.

Abaturage bamaze kubona internet bangeye gukoresha imbuga nkoranyambaga no guhererekanya amakuru y’amatora n’ibitekerezo byabo. Hari n’abagaragaje ko bibaye nk’igikorwa cyo guhumuriza abaturage nyuma y’igihe gito cyo guhagarikwa kw’itumanaho.

Ubushakashatsi bwakozwe n’amasosiyete y’itumanaho mu karere ka Afurika y’Iburasirazuba bugaragaza ko guhagarika internet mbere y’amatora bishobora kugira ingaruka ku bukungu bw’igihe gito, cyane cyane ku bucuruzi bushingiye ku ikoranabuhanga. Ariko kandi, abayobozi ba Uganda batangaza ko igikorwa cyari kigamije gukumira ibibazo by’umutekano byashoboraga gutuma amajwi atagira icyo ahindura cyangwa abantu bagahungabanya amahoro mu gihugu.

Nyuma yo kugaruka kwa internet, abayobozi b’itumanaho bemeza ko serivisi zose zisanzwe z’itumanaho zagarutse, harimo gukoresha internet ku giciro gisanzwe, kohereza ubutumwa bugufi, ndetse no kugura simcards nshya.

Abanyamakuru bo muri Uganda batangaza ko ubu bafite ubushobozi bwo gukurikirana inkuru z’amatora mu buryo bwagutse, ndetse no gutangaza amakuru ku mbuga nkoranyambaga. Bamwe banavuga ko kuba internet yarasubiyeho bitanga icyizere cy’uko ubwisanzure mu itangazamakuru bushobora kongera kubaho, n’ubwo bikiri mu rwego rwo gukurikirana umutekano w’igihugu.

Mu ruhando rw’imiyoborere ya politiki, intsinzi ya Museveni igaragaza uburambe n’ubushobozi bwe bwo gucunga ibihe bitoroshye. Nyamara, abakurikiranira hafi amateka ya Uganda bavuga ko guhagarika internet mbere y’amatora ari kimwe mu bikorwa byagiye bigaragaza uburyo politiki ishobora guhungabanya serivisi z’ingenzi z’abaturage mu gihe cy’amarushanwa ya politiki.

Biteganyijwe ko mu minsi iri imbere, UCC izakomeza gukurikirana imikoreshereze ya internet mu gihugu, kandi igafata ingamba zose zikumira ibikorwa bishobora guhungabanya amahoro n’umutekano w’igihugu.

Ku baturage ba Uganda, ubu ni igihe cyo gusubira mu buzima busanzwe, gukoresha internet mu buryo bwuzuye, ndetse no gukomeza gukurikirana iterambere ry’igihugu mu buryo bw’amahoro.

Maak 'n opvolg-bydrae

Jou e-posadres sal nie gepubliseer word nie. Verpligte velde word met * aangedui