Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (DRC) yatangiye gushyira mu bikorwa uburenganzira yahawe n’Akanama k’Umutekano ka Umuryango w’Abibumbye (ONU) bwo kwirwanaho no guhashya imitwe yitwaje intwaro ikorera mu burasirazuba bw’iki gihugu, by’umwihariko umutwe wa M23.
Izi ngamba zigaragazwa n’ikoreshwa ry’indege zitagira abapilote (drones) mu bitero byibasira ibirindiro n’inzira z’imitungo bivugwa ko ikoreshwa n’uyu mutwe mu Ntara ya Kivu y’Amajyaruguru.
Mu byemezo byafashwe hagati ya 2025 na 2026, Akanama k’Umutekano ka Loni kashimangiye uburenganzira bwa DRC bwo gukoresha ingufu mu kwirwanaho hashingiwe ku gika cya karindwi cy’amategeko mpuzamahanga (Chapter VII), giha ibihugu ububasha bwo kurinda ubusugire n’umutekano wabyo igihe bibangamiwe n’imitwe yitwaje intwaro.
Kimwe mu byemezo by’ingenzi cyafashwe harimo gukuraho inshingano za DRC zo kubanza kumenyesha Loni igihe igiye kugura cyangwa kwakira intwaro. Iyi “notification requirement” yari yarashyizweho mu rwego rwo kugenzura itangwa ry’intwaro mu karere, ariko kuva mu mpera za 2022, DRC yemerewe kugura no kwakira intwaro itabanje kubimenyesha Loni.
Byongeye kandi, ubutumwa bwa Loni bwo kubungabunga amahoro muri Congo, MONUSCO, bwongerewe igihe kugeza ku wa 20 Ukuboza 2026, buhabwa inshingano zo gufasha ingabo za Leta mu kurinda abasivili no gushyigikira ibikorwa byo guhashya imitwe yitwaje intwaro.
Amakuru aturuka mu burasirazuba bwa Congo agaragaza ko ingabo za Leta (FARDC) zatangiye gukoresha drones mu bitero byibasiye ahantu h’ingenzi hafatwa nk’inkingi z’ubukungu bwa M23, cyane cyane inzira zinyuzwamo amabuye y’agaciro.
Ibi bitero bivugwa ko byibasiye imihanda n’ahantu hacukurwa amabuye y’agaciro mu bice bya Kivu y’Amajyaruguru, aho M23 imaze igihe igenzura ibice binini. Gukoresha drones bifatwa nk’impinduka zikomeye mu buryo DRC iri kurwanamo, kuko ari intwaro itanga amahirwe yo kugaba ibitero byihuse kandi bigamije ahantu hatoranyijwe neza.
Izi ngamba zose zije zikurikira imyanzuro y’Akanama k’Umutekano ka Loni yashinje u Rwanda gufasha M23 mu buryo butandukanye, irusaba guhagarika ubufasha no gukura ingabo zarwo ku butaka bwa Congo. U Rwanda rwagiye ruhakana ibi birego, rukavuga ko ibibazo byo mu burasirazuba bwa Congo bifite inkomoko mu bibazo by’imbere mu gihugu no mu mitwe myinshi yitwaje intwaro ikorera muri ako karere.
Iyi myanzuro yashyize igitutu gikomeye ku mubano w’ibihugu byombi, mu gihe imirwano ku rugamba yakomeje gufata indi ntera.
Kugeza mu ntangiriro za 2026, imirwano hagati ya FARDC na M23 yakomeje mu bice bitandukanye by’uburasirazuba bwa DRC.
Abasesenguzi bavuga ko ikoreshwa rya drones rishobora guhindura imiterere y’urugamba, ariko ko amahoro arambye azasaba ibiganiro bya politiki n’ubufatanye bw’akarere, cyane cyane hagati ya DRC n’u Rwanda.
Mu gihe Loni yakomeje gushimangira ko ubusugire bwa DRC bugomba kubahirizwa, ibibazo by’umutekano mu burasirazuba bw’iki gihugu bikomeje kuba ihurizo rikomeye ku karere k’Ibiyaga Bigari.
Tubibutse ko mushobora gukomeza kudukurikirana ku mbuga nkoranyambaga.
Kanda hano udukurikirane kuri Facebook, Hano udukurikirane kuri WhatsApp

