Mu gihe uburasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo bukomeje kuba indiri y’intambara n’umutekano muke, Guverinoma y’iki gihugu yakomeje gushimangira ubufatanye mpuzamahanga, aho yagiranye ibiganiro byo ku rwego rwo hejuru na Leta Zunze Ubumwe za Amerika. Ibi byabereye i Munich mu Budage, mu gihe ihuriro rya AFC/M23 ryatangaje ko ritigeze rimenyeshwa ku mugaragaro iby’agahenge kasabwe na Angola.
Ku Cyumweru tariki ya 15 Gashyantare 2026, Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga wa RDC, Thérèse Kayikwamba Wagner, yagiranye ibiganiro na Jenerali Dagvin R. M. Anderson, umwe mu bayobozi bakuru b’igisirikare cya US Air Force ushinzwe ibikorwa bya gisirikare bya Amerika ku mugabane wa Afurika.
Ibi biganiro byagarutse cyane ku kibazo cy’umutekano muke mu burasirazuba bwa RDC, cyane cyane mu ntara za Kivu y’Amajyaruguru na Kivu y’Amajyepfo, aho Leta ivuga ko igamije kongera ububasha bwayo mu bice bimwe na bimwe byigaruriwe n’imitwe irimo AFC/M23.
Madamu Kayikwamba Wagner yashimangiye ko intego nyamukuru ari ugushimangira inzego z’umutekano no kubaka Leta ishingiye ku mategeko, asobanura ko ubufatanye na Amerika bugomba gushingira ku kubaha ubusugire bwa RDC no guteza imbere inyungu z’impande zombi.
Amerika imaze imyaka myinshi ifasha RDC mu bijyanye no guhugura ingabo, gutanga ubufasha mu by’ikoranabuhanga, no gushyigikira ivugurura ry’inzego z’umutekano. Ibi byarushijeho gukomera nyuma y’ishyirwaho rya AFRICOM mu 2007, ishami rya gisirikare rya Amerika rishinzwe ibikorwa ku mugabane wa Afurika.
Mu gihe ibi biganiro bya dipolomasi bikomeje, AFC/M23 yatangaje ko itigeze imenya iby’agahenge kasabwe na Angola, igaragaza ko icyizere cyayo cyibanze ku biganiro biri kubera i Doha muri Qatar. Ibi byatangajwe nyuma y’inama yabereye i Goma, aho ubuyobozi bwa AFC/M23 bwagiranye ibiganiro na Vivian van de Perre, Umuyobozi Wungirije w’ubutumwa bwa MONUSCO muri RDC.
Umunyamabanga Uhoraho wa AFC/M23, Benjamin Mbonimpa, yavuze ko batigeze batumirwa mu biganiro byabereye i Luanda, bityo ko batamenya ibikubiye mu byemezo byafatiweyo.
Yagize ati: “Twubaha ibiganiro bya Doha kuko aribyo byitabiriwe n’impande zose bireba. Iby’agahenge kasabwe na Angola, ntabwo twigeze tubimenyeshwa.”
Angola imaze igihe iyoboye inzira y’ibiganiro bya dipolomasi hagati ya RDC n’ibihugu byo mu karere, harimo u Rwanda, Uganda n’u Burundi, hagamijwe kugabanya umwuka mubi no gushaka amahoro arambye.
Luanda yasabye impande zose guhagarika imirwano guhera tariki ya 18 Gashyantare 2026, icyemezo cyashyigikiwe na Kinshasa. Ariko AFC/M23 yo ivuga ko itigeze ibimenyeshwa, bityo ko ikomeje kwibanda ku biganiro bya Doha.
Abasesenguzi bavuga ko kuba hari inzira ebyiri z’ibiganiro: iy’i Luanda n’iy’i Doha, bishobora gutuma habaho kudahuza impande bireba, bikadindiza inzira y’amahoro.
Amakimbirane mu burasirazuba bwa RDC amaze imyaka irenga makumyabiri, akomoka ku bibazo birimo amateka y’intambara zo mu karere k’Ibiyaga Bigari, amakimbirane ashingiye ku moko, ku butaka no ku mutungo kamere.
Umutwe wa M23 washinzwe mu 2012 ugizwe n’abahoze ari abasirikare ba CNDP, nyuma yo kuvuga ko amasezerano ya 23 Werurwe 2009 atubahirijwe. Uyu mutwe wongeye kwigaragaza mu myaka yashize, uvuga ko uharanira umutekano w’abaturage bamwe n’iyubahirizwa ry’amasezerano.
Ku rundi ruhande, Leta ya RDC yo ivuga ko igamije kugarura ubusugire bwayo ku butaka bwose bw’igihugu, binyuze mu bufatanye mpuzamahanga n’ivugurura ry’inzego z’umutekano.
Ibiganiro byabereye i Munich byerekanye ko RDC ishaka gushimangira umubano wayo n’ibihugu bikomeye nka Amerika, mu gihe AFC/M23 yo ikomeje gushyira imbere ibiganiro bya Doha.
Abasesenguzi mu bya gisirikare n’umutekano bavuga ko ibiganiro biherutse guhuza Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo na Leta Zunze Ubumwe za Amerika bishobora guhindura isura y’urugamba mu burasirazuba bw’igihugu, cyane cyane mu duce tugenzurwa na AFC/M23. Bavuga ko ubufatanye bushya bushobora kongera ubushobozi bwa gisirikare bwa RDC, haba mu mahugurwa, ikoranabuhanga n’ubutasi, bigatuma igira imbaraga zidasanzwe ku rugamba.
Amakuru ava mu nzego zikurikiranira hafi iki kibazo agaragaza ko imwe mu ngingo z’ingenzi zaganiriweho ari ukongerera ingabo za RDC ubumenyi n’ubushobozi bwo gukora ibikorwa bya gisirikare bigezweho. Ibi bishobora gutuma FARDC ibasha kunoza igenamigambi ry’ibitero, kumenya neza aho umwanzi aherereye, no gukoresha neza ibikoresho bihanitse mu guhangana n’imitwe iyirwanya.
By’umwihariko, ubufatanye bushobora gushingira ku bufasha bwa AFRICOM, ishami rya gisirikare rya Amerika rishinzwe Afurika, risanzwe rifite ubunararibonye mu guhugura ingabo z’ibihugu bitandukanye. Ibi bishobora gutuma ingabo za RDC zongera ubushobozi bwo gukora operasiyo zifatika kandi zinoze, zishobora gusubiza ibice byinshi byari byarigaruriwe n’imitwe irimo AFC/M23.
Nanone kandi, ubufasha mu by’ikoranabuhanga n’ubutasi bushobora gufasha RDC kumenya kare imigambi y’uyu mutwe no kuyikumira mbere y’uko igera ku ntego zayo. Abasesenguzi bavuga ko intambara z’iki gihe zishingira cyane ku makuru n’ikoranabuhanga, bityo igihugu gifite abafatanyabikorwa bakomeye mu by’ubutasi kiba gifite amahirwe menshi yo gutsinda.
Nubwo bimeze bityo, impuguke zigaragaza ko intsinzi ya gisirikare itazashingira gusa ku bufasha mpuzamahanga, ahubwo izasaba no kuvugurura imbere mu gihugu, kongera imiyoborere myiza mu nzego z’umutekano no kugira ingabo zifite morale n’ubunyamwuga. Icyakora, mu gihe ubufatanye bwa RDC na Amerika bushyizwe mu bikorwa neza, bushobora gutuma RDC igira imbaraga zihagije zo guhangana no kwigaranzura AFC/M23 ku rugamba.
Tubibutse ko mushobora gukomeza kudukurikirana ku mbuga nkoranyambaga.
Kanda hano udukurikirane kuri Facebook, Hano udukurikirane kuri WhatsApp

