Perezida wa Uganda, Yoweri Kaguta Museveni, yongeye kugaragaza icyizere afitiye amasezerano y’amahoro aherutse gushyirwaho umukono hagati y’u Rwanda na Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), ayabona nk’intambwe ikomeye ishobora guhindura isura y’umutekano mu karere k’Ibiyaga Bigari.
Icyakora, yashimangiye ko nubwo ayo masezerano ari ingenzi, adahagije mu gukemura burundu ibibazo by’umutekano byabaye akarande muri RDC, cyane cyane mu burasirazuba bwayo.
Mu ijambo rye, Museveni yashimye ubushake bw’ibihugu byombi bwo kugana inzira y’ibiganiro n’ubwumvikane, avuga ko ari kimwe mu bisubizo by’ingenzi ku makimbirane amaze imyaka myinshi agaragara hagati y’impande zitandukanye.
Yagaragaje ko ayo masezerano agaruka cyane ku kibazo cya M23, ariko anibutsa ko hari n’utundi turere twinshi two muri RDC twugarijwe n’umutekano muke, bityo ko hakenewe ingamba zisumbuyeho kandi zihuriweho n’ibihugu byo mu karere.
Yavuze ko uduce twa Kivu y’Epfo na Kivu ya Ruguru dukomeje kuba indiri y’imirwano, aho ibikorwa bya gisirikare n’urugomo bikomeje gutuma abaturage benshi bava mu byabo.
Si ibyo gusa, kuko n’uturere twa Beni–Butembo mu majyaruguru ya Kivu, Intara ya Ituri ndetse na Haut-Uele bikomeje kuvugwamo ibitero n’ubwicanyi bukorwa n’imitwe yitwaje intwaro itandukanye.
Ibi byagarutsweho na Museveni bijyana n’ibitekerezo by’abasesenguzi mu by’umutekano mu karere, bagaragaza ko amasezerano y’amahoro ashobora kuba igisubizo kirambye gusa igihe azashyirwa mu bikorwa neza kandi akajyanirana n’izindi ngamba zikomeye zo kurwanya imitwe yose yitwaje intwaro.
Bemeza ko ikibazo cy’umutekano muri RDC gifite imizi miremire, kirimo amateka y’intambara, ubukungu bushingiye ku bucukuzi bw’amabuye y’agaciro, ndetse n’inyungu z’ibihugu bitandukanye bifite aho bihuriye n’akarere.
Hari abavuga ko nubwo ikibazo cya M23 cyashyizwe imbere mu biganiro by’amahoro, kitari cyo cyonyine giteye impungenge, kuko hari n’indi mitwe myinshi ikomeje guteza umutekano muke, bamwe muri yo ikaba ifite inkomoko mu bihugu bituranye na RDC cyangwa igakoresha imipaka itarindwa neza.
Ku rundi ruhande, abaturage bo muri utu duce bakomeje kuba mu buzima bugoye, aho ubwicanyi, gusahura no guhunga byabaye ibisanzwe.
Imiryango mpuzamahanga ikomeje gusaba ko hashyirwa imbere uburinzi bw’abasivili, ndetse n’ubutabera ku byaha byakozwe, mu rwego rwo kugarura icyizere mu baturage no kubaka amahoro arambye.
Museveni yashoje asaba ko aya masezerano ataba mu magambo gusa, ahubwo agashyirwa mu bikorwa mu buryo bufatika, anasaba ubufatanye bwimbitse hagati y’ibihugu by’akarere, inzego z’umutekano n’abaturage.
Yagaragaje ko amahoro arambye adashobora kugerwaho hatabayeho gukemura ibibazo byose by’umutekano mu buryo burambye kandi bwuzuye.
Mu gihe icyizere cy’amahoro cyongeye kugaragara, ukuri kugaragara ku kibuga kugaragaza ko urugendo rukiri rurerure, kandi ko bizasaba ubushake bwa politiki, ubufatanye n’ingamba zihamye kugira ngo akarere k’Ibiyaga Bigari kagere ku ituze rirambye.
Tubibutse ko mushobora gukomeza kudukurikirana ku mbuga nkoranyambaga.
Kanda hano udukurikirane kuri Facebook, Hano udukurikirane kuri WhatsApp

