Mu gihe Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) ikomeje kwivuga nk’igihugu cyubakiye ku mahame ya demokarasi, impuruza iturutse ku munyapolitiki Francine Muyumba yongeye kuzamura impaka ku miterere y’iyo demokarasi n’aho igeze ishyirwa mu bikorwa.
Mu kiganiro yagiranye na TV5MONDE, Muyumba yagaragaje ko gukora politiki utavuga rumwe n’ubutegetsi muri RDC byabaye ikibazo gikomeye, aho yavuze ko abatavuga rumwe na Leta bahura n’imbogamizi zirimo kubuzwa ubwisanzure bwo gutanga ibitekerezo, gukurikiranwa n’inzego z’umutekano ndetse no gufungwa.
Yagize ati: “Uyu munsi, gukora opozisiyo muri RDC biragoye cyane. Ibi ntibikwiye kuba mu gihugu kivuga ko cyubakiye kuri demokarasi.”
Aya magambo agaragaza uburemere bw’ikibazo, aho bamwe mu banyapolitiki batavuga rumwe n’ubutegetsi bumva urubuga rwa politiki rugenda rufungwa buhoro buhoro.
Ibibazo bya demokarasi muri RDC si ibya none gusa. Kuva mu gihe cy’ubutegetsi bwa Mobutu Sese Seko, igihugu cyagiye kirangwa n’ubuyobozi bwakunze kunengwa kudaha umwanya uhagije abatavuga rumwe na Leta.
No mu bihe byakurikiyeho, haba ku butegetsi bwa Joseph Kabila ndetse n’ubwa Félix Tshisekedi buriho ubu, abatavuga rumwe na Leta bakomeje kugaragaza ko hari igitutu, cyane cyane mu bihe by’amatora.
Nubwo mu myaka ya 2000 RDC yatangiye inzira yo gushyiraho demokarasi ishingiye ku matora, abasesenguzi bagaragaza ko inzego za politiki zitigeze zigenga mu buryo bwuzuye, bigatuma imikorere ya opozisiyo idashinga imizi.
Abahanga mu bya politiki bagaragaza ko kubura opozisiyo ikora neza bishobora kugira ingaruka zikomeye ku gihugu. Mu buryo busanzwe, opozisiyo igira uruhare mu kugenzura ubutegetsi, gutanga ibitekerezo binyuranye no gukosora amakosa ya Leta.
Iyo uru ruhare rudahari, ubutegetsi bushobora gukora butagenzuwe, bigatuma habaho ibibazo by’umucyo muke, ruswa n’imiyoborere idahwitse. Ibi bishobora no gutuma abaturage batakaza icyizere mu nzego za Leta, bikongera umwuka mubi wa politiki n’umutekano muke.
Muyumba hamwe n’abandi banyapolitiki batavuga rumwe n’ubutegetsi basaba ko hakorwa impinduka zifatika, zirimo: Kubahiriza ubwisanzure bwa politiki n’uburenganzira bwa muntu, Kurinda abanyapolitiki bose hatitawe ku bitekerezo byabo no Gushyiraho inzego zigenga zigenzura imikorere ya Leta.
Ibi ngo ni byo byafasha RDC kugera kuri demokarasi nyayo, aho buri muturage n’umunyapolitiki agira uruhare mu miyoborere y’igihugu nta bwoba.
Ibyatangajwe na Francine Muyumba byongeye kugaragaza ikibazo kimaze igihe kigarukwaho n’abasesenguzi n’imiryango iharanira uburenganzira bwa muntu: demokarasi itaragera ku rwego rwifuzwa muri RDC.
Mu gihe nta mpinduka zifatika zikorwa mu kubahiriza ubwisanzure bwa politiki no gufungura urubuga rwa politiki, gukora opozisiyo bizakomeza kuba urugamba rukomeye. Ibi bishobora gukomeza gushyira igitutu ku hazaza h’iki gihugu, haba mu miyoborere, mu mutekano ndetse no mu iterambere rirambye.
Tubibutse ko mushobora gukomeza kudukurikirana ku mbuga nkoranyambaga.
Kanda hano udukurikirane kuri Facebook, Hano udukurikirane kuri WhatsApp
