Minisiteri y’Ubumwe bw’Abanyarwanda n’Inshingano Mboneragihugu yerekanye ibikorwa biteganyijwe mu cyumweru cy’Icyunamo

U Rwanda n’Isi muri rusange byinjiye mu bihe bikomeye byo kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, ku nshuro ya 32, mu gikorwa cyatangiye kuri uyu wa 7 Mata 2026, gifite insanganyamatsiko yo kwibuka twiyubaka.

Minisiteri y’Ubumwe bw’Abanyarwanda n’Inshingano Mboneragihugu (MINUBUMWE) yashyize ahagaragara gahunda irambuye y’ibikorwa bizakorwa mu Cyumweru cy’Icyunamo, igaragaza uburyo iki gihe kizahuza ibikorwa byo kwibuka n’ubuzima busanzwe bukomeza, hagamijwe kwirinda guhungabanya imibereho y’abaturage no gukomeza gutanga serivisi za ngombwa.

Icyumweru cy’Icyunamo cyatangirijwe ku Rwibutso rwa Jenoside rwa Kigali, ahabereye umuhango nyamukuru wo Kwibuka ku rwego rw’Igihugu. Ku mugoroba w’uwo munsi, hateganyijwe urugendo rwo kwibuka ruzwi nka “Walk to Remember,” rutangirira mu Karere ka Gasabo rugasorezwa muri BK Arena, ahabera Umugoroba wo Kwibuka, uhuza imbaga y’Abanyarwanda n’inshuti z’u Rwanda mu kuzirikana amateka yaranze igihugu.

Mu midugudu yose y’igihugu, abaturage barahurira mu biganiro bigamije gusobanura amateka ya Jenoside, gusangira ubuhamya no gukomeza kwimakaza ubumwe n’ubudaheranwa. By’umwihariko, tariki ya 7 Mata ni yo yagenewe ibiganiro ku rwego rw’umudugudu, mu gihe andi matariki asigaye ibikorwa byo kwibuka bizibanda ku nzego zitandukanye z’igihugu no mu miryango.

Nubwo ari icyumweru cyihariye cyo kwibuka, MINUBUMWE yagaragaje ko ibikorwa byinshi by’ubuzima bisanzwe bizakomeza.

Ubucuruzi, siporo z’abantu ku giti cyabo, imyitozo y’amakipe n’indi mirimo itunga abantu bizakorwa, mu gihe serivisi z’ubutabazi zirimo ibitaro, amavuriro na farumasi zikomeza gukora nta nkomyi. Amahoteli na yo yemerewe gukomeza kwakira ababagana, mu rwego rwo gukomeza ubukungu n’imibereho y’igihugu.

Mu rwego rwo kugaragaza icyunamo, ibendera ry’Igihugu rizururutswa rigezwe hagati mu gihe cyose cy’Icyumweru cy’Icyunamo, nk’ikimenyetso cyo kunamira inzirakarengane zazize Jenoside.

Tariki ya 11 Mata 2026, hateganyijwe igikorwa cyihariye cyo kwibuka mu Karere ka Kicukiro, kizatangirira muri IPRC Kicukiro, kikazasorezwa ku Rwibutso rwa Jenoside rwa Nyanza, aho hazabera Umugoroba wo Kwibuka uhuza abaturage benshi mu kuzirikana amateka yihariye y’aho hantu.

Ku rwego rw’Igihugu, Icyumweru cy’Icyunamo kizasozwa tariki ya 13 Mata 2026 ku Rwibutso rwa Jenoside rwa Rebero, ahazibukirwa by’umwihariko abanyepolitiki bishwe bazira kurwanya umugambi wa Jenoside. Iki gikorwa kizibutsa uruhare rw’abaharaniraga ukuri n’ubutabera bishwe bazira guhagarara ku ndangagaciro z’ubumuntu.

MINUBUMWE yasobanuye ko nta bikorwa byo gusoza Icyumweru cy’Icyunamo biteganyijwe ku rwego rw’uturere, mu rwego rwo guha agaciro igikorwa nyamukuru ku rwego rw’igihugu no kwirinda gusubiramo ibikorwa mu buryo budafite umurongo umwe.

Ibigo bya Leta, ibyigenga n’iby’abikorera, kimwe n’ambasade z’ibihugu bitandukanye mu Rwanda, byahawe umwanya wo gutegura ibikorwa byo kwibuka hagati ya tariki ya 8 Mata na 3 Nyakanga 2026. Buri rwego rukazihitiramo umunsi wo kwibuko, hagamijwe ko ubutumwa butangwa bufite ireme kandi bugira umumaro.

Mu mashuri na ho, gahunda yo kwibuka izakomeza mu buryo bwihariye, aho abanyeshuri bazahabwa ibiganiro, bagasura inzibutso za Jenoside aho bishoboka, bigakorwa hubahirijwe gahunda y’amasomo n’igihe cy’amasomo, cyane cyane nyuma y’ikiruhuko.

Hanibukijwe ko igikorwa cyo kwibuka kitagomba kurenza amasaha atatu, mu rwego rwo gutuma kiba kigufi ariko gifite ireme, kigatanga ubutumwa bwuzuye kandi bufasha abayitabiriye gutekereza no gufata ingamba zo kurwanya ingengabitekerezo ya Jenoside.

Mu rwego rwo gukomeza kubaha abazize Jenoside, umugoroba w’ikiriyo ubanziriza igikorwa cyo kwibuka cyangwa gushyingura imibiri y’abazize Jenoside usabwa kurangira bitarenze saa yine z’ijoro, mu rwego rwo kubungabunga ituze n’icyubahiro cy’ibikorwa byo kwibuka.

Nyuma y’Icyumweru cy’Icyunamo, ibirango byo kwibuka bizamanurwa, ariko bikazongera gukoreshwa igihe hateguwe ibindi bikorwa byihariye byo kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi.

Muri rusange, Abanyarwanda bose, by’umwihariko urubyiruko, basabwe kwitabira ibi bikorwa byo kwibuka no gukurikira ibiganiro bitangwa ku maradiyo, kuri televiziyo no ku mbuga nkoranyambaga, kugira ngo amateka mabi igihugu cyanyuzemo abe isomo rikomeye ribafasha kubaka ejo hazaza hatarangwa n’amacakubiri.

Icyumweru cy’Icyunamo gikomeje kuba umwanya wo guhuza Abanyarwanda bose mu kuzirikana amateka, gukomeza urugendo rwo kwiyubaka no guharanira ko Jenoside itazongera kubaho ukundi.

Tubibutse ko mushobora gukomeza kudukurikirana ku mbuga nkoranyambaga.  

Kanda hano udukurikirane kuri FacebookHano udukurikirane kuri WhatsApp 

Ubwo Perezida Kagame na Madamu Jeannette Kagame bacanaga urumuri rw’icyizere mu 2025 mu kwibuka ku nshuro ya 31 Jenoside yakorewe Abatutsi

Maak 'n opvolg-bydrae

Jou e-posadres sal nie gepubliseer word nie. Verpligte velde word met * aangedui