Mu gihe ibibazo by’umutekano muke bikomeje gufata indi ntera mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, Leta Zunze Ubumwe za Amerika zongeye gushyira imbaraga mu guhuza u Rwanda n’iki gihugu mu biganiro bigamije gushakira umuti urambye aka karere kamaze imyaka myinshi mu makimbirane n’intambara zidashira.
Iyi gahunda nshya ya dipolomasi iri kuyoborwa na Amerika ije ikurikira ibiganiro byabereye i Washington, aho hateguwe inama zitandukanye zabanjirije ibiganiro byagombaga guhuza impande eshatu ku wa Gatatu tariki ya 18 Werurwe 2026.
Izi nama zari zigamije gushyiraho umurongo n’icyerekezo cy’ibiganiro, ndetse no kugabanya icyuho cyari kimaze igihe hagati y’impande zirebwa n’iki kibazo.
Ku wa Kabiri wabanje, habaye ibiganiro bibiri byihariye: kimwe cyahuje intumwa za RDC n’iza Amerika, ikindi gihuza abahagarariye u Rwanda n’aba Amerika. byombi byari bigamije gutegura urubuga rw’ibiganiro bihuriweho, hagamijwe kureba niba hari aho impande zombi zahurira mbere yo kwinjira mu biganiro byagutse.
Nubwo Amerika ikomeje gushyira imbaraga muri iyi gahunda, amakuru aturuka mu nzego za dipolomasi agaragaza ko ibiganiro byahuye n’imbogamizi zikomeye. Impamvu nyamukuru igarukwaho ni uko impande zombi zigifite imyanya n’imyumvire itandukanye cyane ku bijyanye n’uruhare rwazo mu mutekano w’akarere, cyane cyane ku kibazo cy’imitwe yitwaje intwaro ikorera mu burasirazuba bwa Congo.
Mu by’ukuri, ikibazo cy’umutekano muri Kivu y’Amajyaruguru n’iy’Amajyepfo kimaze igihe kirekire, kikaba cyarazambye kubera impamvu zirimo amateka y’amakimbirane ashingiye ku moko, inyungu za politiki, ndetse n’ubukungu bushingiye ku mutungo kamere ukungahaye muri ako karere.
Ibi byatumye buri ruhande rushinja urundi kugira uruhare mu guteza umutekano muke, ibintu bikomeje kudindiza inzira y’ibiganiro.
Abasesenguzi mu bya politiki mpuzamahanga bemeza ko nubwo Amerika ifite ubunararibonye mu kuyobora ibiganiro by’amahoro hirya no hino ku isi, ikibazo cya RDC n’u Rwanda gisaba uburyo bwihariye kubera uburemere bwacyo n’ubwumvikane buke buri hagati y’impande zombi.
Bagaragaza ko kutumvikana ku ngingo z’ingenzi nko kwambura intwaro imitwe irimo gukorera muri ako karere, ndetse n’ibirego byo gushyigikira iyo mitwe, bikomeje kuba imbogamizi ikomeye.
Iyi dipolomasi nshya kandi ije isanga n’indi mihate yari yarakozwe mbere n’imiryango mpuzamahanga n’ibihugu byo mu karere, ariko ntiyatanga umusaruro urambye.
Nubwo hari amasezerano atandukanye yagiye asinywa, arimo n’afitanye isano n’ibiganiro byabereye i Washington no mu bindi bihugu, kenshi byagiye bihagarara ku mpapuro cyangwa bigashyirwa mu bikorwa igice.
Ku rundi ruhande, ibikorwa bya gisirikare bikomeje kwiyongera muri aka karere, bigatuma ubuzima bw’abaturage burushaho guhungabana. Umubare w’impunzi ukomeje kuzamuka, mu gihe ibikorwa remezo byinshi byangiritse, ubukungu bw’akarere bukagabanuka cyane.
Nubwo bimeze bityo, intambwe ya Amerika yo kongera guhuza impande zombi iracyafatwa nk’ingenzi mu rugendo rurerure rwo gushaka amahoro arambye mu karere k’Ibiyaga Bigari.
Abasesenguzi bemeza ko n’ubwo inzira igoranye kandi ishobora gufata igihe kirekire, ibiganiro bya dipolomasi bikiri inzira ifite icyizere kurusha gukomeza kwishingikiriza ku ngufu za gisirikare.
Mu gusoza, ikibazo cy’umutekano muke mu burasirazuba bwa RDC gikomeje kuba ihurizo rikomeye risaba ubufatanye bw’impande nyinshi, zirimo ibihugu by’akarere, imiryango mpuzamahanga ndetse n’ibihugu bikomeye nka Amerika.
Gusa, kugeza ubu, haracyari inzitizi zikomeye zigomba kubanza gukemurwa mbere y’uko haboneka umuti urambye ushobora kugarura amahoro n’umutekano birambye muri aka karere kamaze igihe karazahajwe n’intambara n’amakimbirane.
Tubibutse ko mushobora gukomeza kudukurikirana ku mbuga nkoranyambaga.
Kanda hano udukurikirane kuri Facebook, Hano udukurikirane kuri WhatsApp

