Imirwano ikaze cyane hagati ya AFC/M23 na FARDC n’Ingabo z’u Burundi zongereye imbaraga bidasanzwe

Mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, intambara yongeye gufata indi ntera ikomeye mu Ntara ya Kivu y’Amajyaruguru na Kivu y’Amajyepfo, aho imirwano ihuje ingabo za Leta ya Congo (FARDC), ingabo z’u Burundi, abarwanyi ba FDLR, imitwe ya Wazalendo, ihanganye n’ihuriro rya AFC/M23 ndetse na MRDP-Twirwaneho ikomeje gukaza umurego. Abaturage b’utwo turere bavuga ko bari mu bwoba bukomeye, benshi bakomeje guhunga ingo zabo.

Ku wa Gatatu tariki ya 11 Gashyantare 2026, mu gace ka Biguri kari hafi ya Kalengera, muri Sheferi ya Bashali, Teritwari ya Masisi muri Kivu y’Amajyaruguru, habereye imirwano ikomeye hagati ya FARDC n’abafatanyabikorwa bayo barimo FDLR na Wazalendo, bahanganye n’ihuriro rya AFC/M23.

Abaturage bo muri ako gace batangaje ko imirwano yatangiye mu gitondo kare, impande zombi zikoresha imbunda ziremereye n’izoroheje. Amasasu yumvikanye amasaha menshi, bituma abaturage benshi bahunga ingo zabo bajya mu misozi, mu mashyamba no mu bindi bice byatekerezwaga ko bifite umutekano.

Ku rundi ruhande, teritwari ya Masisi imaze imyaka myinshi ari ahantu h’imirwano ihoraho, ihuza imitwe myinshi yitwaje intwaro. Aka gace gafite akamaro mu bukungu kubera ubuhinzi n’ubucuruzi, ariko umutekano muke watumye ibikorwa byinshi bihagarara.

Abaturage bavuga ko imirwano iherutse kubera i Biguri yatumye ubuzima bwabo burushaho kuba bubi, kuko benshi bahunze batarashobora kujyana ibyabo, abandi bagasigara mu bice birimo intambara.

Imiryango itegamiye kuri Leta ikorera muri Masisi ivuga ko hari impungenge zikomeye z’uko ikibazo cy’ubutabazi gishobora kurushaho kuba kibi, bitewe n’uko abaturage benshi bahunze.

Mu gihe imirwano ikomeje muri Kivu y’Amajyaruguru, no muri Kivu y’Amajyepfo ho ibintu si byiza. Amakuru aturuka muri Bibogobogo, muri Teritwari ya Fizi, avuga ko ingabo nyinshi z’u Burundi ziturutse mu bice bya Baraka na Lweba zinjiye muri ako gace, zihita zikomereza mu Minembwe.

Abaturage bavuga ko izo ngabo zifatanyije na FARDC, FDLR ndetse na Wazalendo, kandi zifite ibikoresho byinshi bya gisirikare. Umwe mu baturage yavuze ko mu rukerera rwo ku wa 13 Gashyantare 2026, abasirikare bagera kuri 700 b’u Burundi binjiye muri Bibogobogo berekeza mu Minembwe, bitwaje ibikoresho bya gisirikare byinshi.

Undi muturage yavuze ko hari abandi basirikare baturutse i Lweba bari kumwe na FARDC na FDLR, bakaba baraye ku Kavumu mbere yo gukomeza urugendo.

Amakuru ava mu Minembwe avuga ko ibitero byibanze mu duce twa Gakenge, Kalongi, Rubemba, Kalingi, Bidegu n’ahandi. Bivugwa ko habaye ibitero byo ku butaka no mu kirere, hakoreshejwe drones.

Ibisasu byaguye mu duce dutuwe n’abaturage byasenye amazu menshi, cyane cyane muri Kalingi, Rundu na Bidegu. Abaturage benshi bahunze ingo zabo, bamwe babura aho berekeza.

Hari amakuru avuga ko hari abaturage bishwe, barimo umukecuru witwa Elizabeth Mukuza, warasiwe mu nzu ye i Rundu. Urupfu rwe rwateje agahinda n’ubwoba mu baturage, basaba iperereza ku byaha byakorewe abasivili.

Mu gitondo cyo ku wa Gatanu tariki ya 13 Gashyantare 2026, MRDP-Twirwaneho yari yatangaje ko yashoboye gusubiza inyuma ingabo za Leta n’abafatanyabikorwa bazo mu bice byinshi.

Amakuru ava ku mirongo y’imbere ku mbugamba y’urugamba avuga ko imirwano ikomeje mu misozi ya Gakenge, Bicumbi na Kalongi, aho bivugwa ko uruhande rwa Leta rwasubiye inyuma mu bice bimwe. MRDP-Twirwaneho ikomeje kugenzura ibice birimo Kalingi, Mikenke, Rundu, Runundu, Gitavi na Minembwe rwagati.

Umwe mu baturage yavuze ati: “Kalingi na Bidegu umwanzi yahateye, ariko Twirwaneho iri kumusubiza inyuma. Intambara iracyakomeje.”

Abaturage bavuga ko ikoreshwa rya drones mu gutera ibisasu ryateye ubwoba bukomeye, kuko ibyo bisasu bishobora kugwa ku ngo z’abaturage.

Hari impungenge ko ibikorwaremezo birimo amashuri n’amavuriro bishobora gusenywa. Imiryango iharanira uburenganzira bwa muntu ivuga ko ikoreshwa ry’intwaro ziremereye mu duce dutuwe n’abaturage rishyira ubuzima bw’abasivili mu kaga.

Imirwano ikomeje gutuma abaturage bahunga ari benshi. Bamwe berekeje mu misozi, abandi bahungira mu mashyamba, abandi berekeza mu bice bya Masisi rwagati n’ahandi. Abaturage bavuga ko babuze ibiribwa, amazi n’ubuvuzi, bakavuga ko ubuzima bwabo buri mu kaga gakomeye.

Minembwe ni agace gafite amateka y’intambara n’amakimbirane ashingiye ku butaka, ubwenegihugu na politiki. Kuva mu 2017, aka gace kagiye karangwa n’imirwano ihoraho. Urupfu rwa Gen. Makanika Rukunda Michel mu 2025 rwatumye imirwano irushaho gukaza umurego. Nyuma y’urupfu rwe, Brig. Gen. Charles Sematama ni we wafashe ubuyobozi bwa MRDP-Twirwaneho.

Abaturage bo muri Masisi na Minembwe bavuga ko barambiwe intambara. Basaba ko habaho ibiganiro bya politiki kugira ngo amahoro agaruke. Basaba kandi ko abasivili barindwa.

Kugeza ubu, nta tangazo riratangazwa na Leta ya Congo cyangwa iy’u Burundi ku byerekeye iyi mirwano. Hagati aho, abaturage bakomeje kuba mu bwoba, bategereje ko haboneka igisubizo kirambye cyahagarika intambara imaze imyaka myinshi mu burasirazuba bwa Congo.

Tubibutse ko mushobora gukomeza kudukurikirana ku mbuga nkoranyambaga.  

Kanda hano udukurikirane kuri FacebookHano udukurikirane kuri WhatsApp 

Maak 'n opvolg-bydrae

Jou e-posadres sal nie gepubliseer word nie. Verpligte velde word met * aangedui