Mu gihe intambara n’imvururu za politiki bikomeje gufata indi ntera mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, amakuru mashya akomeje kuvugwa mu nzego za politiki n’umutekano arerekana ko imirwano ishobora kuba iri kwaguka igana mu zindi ntara z’iki gihugu.
Muri ayo makuru harimo avugwa ko ihuriro rya AFC/M23 rishobora kuba ryageze cyangwa riri kugerageza kugera mu ntara ya Katanga, bikavugwa ko hari bamwe mu basirikare bakomeye baba barigeze gukorana n’ubutegetsi bw’i Kinshasa bashinjwa kuba barafashije cyangwa barakoranye n’iri huriro.
Mu mazina ari kuvugwa cyane muri ayo makuru harimo irya Eddy Kapend, umusirikare wigeze kugira uruhare rukomeye mu gisirikare cya Congo ndetse akaba yarigeze kugarukwaho cyane mu mateka y’urubanza rw’iyicwa rya Perezida Laurent-Désiré Kabila mu mwaka wa 2001.
Amakuru akomeje gukwirakwira mu bitangazamakuru no mu bakurikiranira hafi politiki ya Congo avuga ko Gen. Kapend ashobora kuba yarakoranye n’ihuriro rya AFC/M23 mu buryo butavugwaho rumwe.
Nubwo nta gihamya ifatika irashyirwa ahagaragara, bamwe mu basesenguzi bavuga ko ayo makuru ashobora gusobanura impamvu hari ibivugwa ko yaba yarafashwe n’inzego z’umutekano za Leta.
Kugeza ubu, ubuyobozi bwa Leta ya Democratic Republic of the Congo cyangwa igisirikare cyayo, FARDC, ntiburagira icyo butangaza ku mugaragaro ku by’ayo makuru. Ibi bikomeje gutuma havuka impaka n’ibitekerezo bitandukanye mu banyapolitiki no mu basesenguzi b’umutekano.
Hari abavuga ko ibivugwa bishobora kuba bifitanye isano n’ibikorwa bya gisirikare bikomeje gukorwa n’ihuriro rya AFC/M23 mu burasirazuba bwa Congo, aho rikomeje kugaba ibitero ku ngabo za Leta no kugerageza kwagura aho rifite imbaraga.
Intara ya Katanga ifatwa nk’akarere k’ingenzi cyane muri politiki n’ubukungu bwa Congo. Ni agace gafite umutungo kamere mwinshi cyane, by’umwihariko amabuye y’agaciro nka copper na cobalt, bigatuma iba imwe mu nkingi z’ubukungu bw’igihugu.
Abasesenguzi bavuga ko mu gihe ihuriro rya AFC/M23 ryagerageza kugera muri Katanga, byaba ari intambwe ikomeye mu rugamba rwa politiki n’igisirikare. Katanga ifatwa nk’ahantu hafite akamaro kanini mu rwego rw’ubukungu kuko ari imwe mu nkingi z’imari ya Leta ikorera i Kinshasa.
Bamwe mu basesenguzi mpuzamahanga bavuga ko Katanga ishobora kuba ifite agaciro kanini ku ruhande rw’iri huriro mu gihe ryaba rishaka kwagura ibikorwa byaryo. Nk’uko bamwe babivuga, Katanga ishobora gufatwa nk’ahantu h’ingenzi mu bijyanye n’imari ndetse no mu rwego rwa politiki.
Hari n’abagaragaza ko mu ntara ya Katanga hari bamwe mu bayobozi n’abanyapolitiki batavuga rumwe n’ubutegetsi bwa Perezida Félix Tshisekedi buri i Kinshasa. Ibi bishobora gutuma bamwe batekereza ko iyo ntara ishobora kuba ahantu iri huriro ryabona inkunga ya politiki cyangwa nibura aho ritahura ko rifite abantu bashobora kuryumva.
Ikindi kandi, abasesenguzi bagaragaza ko muri Katanga hakomeje kuvugwa amakimbirane y’amoko n’ay’imiryango itandukanye, ibintu bishobora gutuma haboneka umwanya ku mitwe irwanya ubutegetsi yo kwinjira mu karere igamije gukoresha ayo makimbirane mu nyungu zayo.
Izina rya Gen. Eddy Kapend si rishya mu mateka ya politiki ya Congo. Mu myaka ya za 1990, yari umwe mu basirikare bakomeye bari hafi cyane ya Perezida Laurent-Désiré Kabila. Yagize uruhare mu ntambara zakuyeho ubutegetsi bwa Mobutu Sese Seko mu 1997.
Nyuma y’iyicwa rya Perezida Kabila mu 2001, Kapend yafashwe akekwaho kugira uruhare muri uwo mugambi, aza gukatirwa igihano cy’urupfu. Icyakora, nyuma y’imyaka irenga makumyabiri afunzwe, yaje guhabwa imbabazi na Perezida Félix Tshisekedi mu 2021, arekurwa ndetse anasubizwa mu gisirikare cya FARDC.
Kugaruka kwe mu gisirikare byavuzweho byinshi, kuko bamwe babifashe nk’igikorwa cya politiki gishobora gufasha mu kongera kubaka ubwiyunge mu gihugu.
Abasesenguzi mu bya politiki bavuga ko niba koko hari isano iri hagati ya bamwe mu basirikare bakomeye nka Gen. Kapend no kugerageza kwagura ibikorwa bya AFC/M23 mu ntara ya Katanga, byaba ari ikibazo gikomeye kuri Leta ya RDC.
Bavuga ko Katanga ari agace gafite akamaro kanini cyane ku bukungu bwa Congo, ku buryo iyo haba imvururu zikomeye muri ako karere bishobora kugira ingaruka ku gihugu cyose.
Hari n’abavuga ko amakuru akomeje kuvugwa ashobora kuba ari mu rwego rwa politiki cyangwa intambara y’amakuru, kuko mu bihe by’intambara amakuru atemejwe akenshi aba igice cy’urugamba.
Kugeza ubu, nta gihamya ifatika irerekana ko ihuriro rya AFC/M23 ryamaze kugera muri Katanga cyangwa ko Gen. Kapend yarakoranye na ryo mu buryo bwemewe. Icyakora, kuba aya makuru akomeje kuvugwa byatumye ikibazo cy’umutekano muri Congo cyongera kwitabwaho cyane n’abasesenguzi n’abakurikirana ibibera muri iki gihugu.
Tubibutse ko mushobora gukomeza kudukurikirana ku mbuga nkoranyambaga.
Kanda hano udukurikirane kuri Facebook, Hano udukurikirane kuri WhatsApp
