Mu gihe umutekano mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo ukomeje kuzamo igitutu gikomeye, igitero cya drones cyagabwe mu mujyi wa Goma tariki ya 11 Werurwe 2026 cyahinduye isura y’ibi bibazo, gishyira amahanga mu mwanya wo kongera kubyinjiramo byimbitse.
Iki gitero cyahitanye abasivile batatu, barimo Umufaransakazi Karine Buisset, wakoreraga Ishami ry’Umuryango w’Abibumbye ryita ku bana (UNICEF), kikaba cyahise gitera impaka ndende ku ruhare rw’impande zihanganiye muri aka karere.
Nyuma y’uru rupfu rwateje amarira n’akababaro mu Bufaransa, ubuyobozi bw’icyo gihugu bwihutiye kwamagana iki gitero, bushimangira ko ari igikorwa cy’ubugome gikwiye gukurikiranwa ku rwego mpuzamahanga.
U Bufaransa bwagaragaje ko butishimiye na gato uburyo amasezerano y’agahenge yasinyiwe i Doha muri Qatar akomeje kurengwaho, nubwo yari agamije kugabanya imirwano no kurinda abasivile.
Mu rwego rwo gushaka ukuri ku byabaye, ku wa 13 Werurwe 2026, Ishami ry’Ubushinjacyaha bw’u Bufaransa rishinzwe kurwanya iterabwoba (PNAT) ryatangaje ko ryatangiye iperereza ku rupfu rwa Buisset.
Iri perereza rigamije kumenya abihishe inyuma y’iki gitero, ndetse no kugaragaza niba hari ibyaha by’iterabwoba byaba byarakozwe.
Ibi byakurikiwe n’icyemezo gikomeye cy’u Bufaransa cyo gutumiza inama y’Akanama k’Umuryango w’Abibumbye gashinzwe umutekano.
Nk’igihugu gifite ububasha buhoraho muri aka kanama, u Bufaransa bwifashishije uyu mwanya busaba ko ku wa 17 Werurwe 2026 haba ikiganiro cyo mu muhezo kigamije gusuzuma byimbitse iki gitero cya Goma, uko agahenge kari kubahirizwa, ndetse n’ingamba zafatwa kugira ngo umutekano w’abasivile n’abakozi b’imiryango mpuzamahanga urusheho gukomera.
Amakuru ava mu nzego zinyuranye agaragaza ko nubwo iyi nama iteganyijwe kuba mu muhezo, bishoboka ko izagaragaramo ibitekerezo bikomeye, aho ibihugu byinshi bigize aka kanama biteganya kwamagana iki gitero byeruye.
Hari kandi guteganywa ko hazibandwa cyane ku buryo hakongerwa ingufu mu kurinda abasivile, cyane cyane abakorera imiryango mpuzamahanga ikorera mu duce twugarijwe n’intambara.
Ku rundi ruhande, iki gitero cyahise gitera guterana amagambo hagati y’impande zihanganiye muri RDC. Ihuriro AFC/M23, rigenzura umujyi wa Goma, ryatangaje ko igitero cyagabwe n’ingabo za Leta ya RDC, rikavuga ko cyari kigamije kwivugana abayobozi baryo bakomeye, barimo Corneille Nangaa, Bertrand Bisimwa, Freddy Kaniki na Gen Maj Sultani Makenga.
Ibi byatumye havuka impungenge ko iki gitero gishobora kuba cyari gifite intego ya politiki n’igisirikare, aho kwibasira abasivile.
Icyakora, Leta ya RDC yo yahise ihakana ibyo ishinjwa, ivuga ko nta ruhare yagize muri iki gitero. Ahubwo yo yagaragaje ko ishobora kuba ari AFC/M23 ubwayo yaba yabigizemo uruhare, isaba ubuyobozi bukuru bw’igisirikare gukora iperereza ryimbitse kugira ngo hamenyekane ukuri. Ibi byerekana neza uko impande zombi zikomeje gushinjanya, ibintu bituma ukuri kuri iki gitero kuguma mu rujijo.
Byitezwe kandi ko mu nama ya Loni, RDC nk’umunyamuryango w’Akanama gashinzwe umutekano, izagerageza gusobanura uruhande rwayo, ishobora no kugabanya uburemere bw’iki gitero cyangwa igashimangira ko nta ruhare ingabo zayo zagize muri byo. Ibi bishobora kuzana impaka zikomeye hagati y’ibihugu bifite inyungu zitandukanye muri aka karere.
Iki gitero cya Goma kije cyiyongera ku bindi bikorwa by’urugomo bimaze igihe bigaragara mu burasirazuba bwa RDC, aho abaturage bakomeje kuba mu bwoba no mu buzima butekanye buke.
Abasesenguzi bavuga ko kuba igitero nk’iki cyibasiye n’umukozi w’umuryango mpuzamahanga bishobora gutuma amahanga arushaho gushyira igitutu ku mpande ziri mu makimbirane kugira ngo zihagarike imirwano.
Mu gihe iperereza rigikomeje n’inama ya Loni igitegerejweho byinshi, amaso y’isi yose ahanze Goma, hibazwa niba koko hazaboneka ukuri ku byabaye, n’icyo amahanga azakora kugira ngo arinde ubuzima bw’abasivile n’abakora ibikorwa by’ubutabazi.
Icyizere cyo kubona amahoro kiracyari kure, ariko igitutu mpuzamahanga gishobora kuba intangiriro y’impinduka, niba impande zose zigaragaje ubushake bwo gushyira imbere inyungu z’abaturage aho gukomeza intambara.
Tubibutse ko mushobora gukomeza kudukurikirana ku mbuga nkoranyambaga.
Kanda hano udukurikirane kuri Facebook, Hano udukurikirane kuri WhatsApp

