Amakuru mashya akomeje kujya ahagaragara agaragaza ko ibiganiro bishya biri guhuza Guverinoma ya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo n’ihuriro rya AFC/M23 mu Busuwisi bishobora kuba bifite undi murongo wihishe inyuma yabyo, aho Perezida Félix Tshisekedi ashobora kuba ari gukoresha ayo mahirwe nk’inzira yo kwisuganya no kongera imbaraga z’ingabo ze.
Ibi biganiro byatangiye ku wa 13 Mata, bikaba ari icyiciro cya cyenda cy’ibiganiro byo gushaka amahoro mu burasirazuba bwa Congo, bigamije kugabanya umwuka mubi umaze imyaka igera kuri itanu.
Ku murongo w’ibiganiro harimo ingingo eshatu z’ingenzi zirimo kugenzura agahenge, kurekura imfungwa, no koroshya ibikorwa by’ubutabazi.
Icyakora, benshi mu basesenguzi n’abakurikirana ibibera muri aka karere batunguwe no kubona muri izi ngingo hatarimo ihagarikwa ry’intambara burundu, ahubwo hibandwa ku kugenzura agahenge gusa. Ibi byatumye hibazwa niba koko hari ubushake nyabwo bwo kugera ku mahoro arambye, cyangwa niba hari indi migambi iri inyuma y’ibi biganiro.
Amakuru ava mu nzego zitandukanye agaragaza ko imwe mu mpamvu ishobora gutuma Leta ya Kinshasa idashyira imbere ihagarikwa rya burundu ry’intambara ari uko ishaka umwanya uhagije wo kongera kwiyubaka mu bya gisirikare.
Perezida Tshisekedi yaba ari gushaka igihe cyo gutegura neza ingabo za FARDC, abifashijwemo n’ubufasha bukomeye bwa Leta Zunze Ubumwe za Amerika.
Mu Ukuboza 2025, i Washington, Amerika na RDC basinye amasezerano y’ubufatanye mu by’umutekano agamije guteza imbere ubushobozi bw’ingabo za FARDC.
Aya masezerano yibanze ku mahugurwa n’imyitozo yihariye y’ingabo, guhabwa ibikoresho bya gisirikare bigezweho, no gusangira amakuru y’ubutasi, byose bigamije gutuma FARDC iba igisirikare gikomeye kandi gishobora guhangana n’imitwe yitwaje intwaro.
Nk’igice cy’ayo masezerano, RDC yemereye Amerika amahirwe yihariye mu gushora imari mu bucukuzi bw’amabuye y’agaciro akomeye nka kobalt, litiyumu na coper, akoreshwa cyane mu nganda z’ikoranabuhanga n’iza gisirikare, bikaba byarafashwe nk’inyungu ihambaye kuri Washington.
Muri Mutarama 2026, itsinda rya AFRICOM riyobowe na Colonel Michael Gacheru ryasuye i Kinshasa, rigirana ibiganiro n’abayobozi bakuru b’ingabo za Congo ku buryo bwo gushyira mu bikorwa aya masezerano.
Iryo tsinda ryagaragaje ko ryiteguye gufasha FARDC kuba igisirikare gifite ubushobozi bwo kwirwanaho no guhangana n’ibibazo by’umutekano mu burasirazuba bw’igihugu.
Byongeye kandi, muri Werurwe 2026, Leta ya Amerika yakuyeho bimwe mu bibujijwe byari bibangamiye ubufasha bwa gisirikare kuri RDC, nyuma y’uko bigaragaye ko hari intambwe imaze guterwa mu kubahiriza uburenganzira bwa muntu no kugabanya ikoreshwa ry’abana mu gisirikare. Ibi byafunguye amarembo mashya ku bufatanye bwimbitse hagati y’ibihugu byombi.
Uretse ubu bufatanye bushya, ingabo za FARDC zikomeje no guhabwa amahugurwa n’ingabo za MONUSCO, aho abasirikare barenga 1,000 bahuguwe ku mirwanire yo mu mashyamba, gukoresha ikoranabuhanga rigezweho nka drones na GPS, ndetse no kubahiriza amategeko mpuzamahanga agenga intambara.
Ibi byose bituma bamwe mu basesenguzi bavuga ko ibiganiro byo mu Busuwisi bishobora kuba biri gukoreshwa nk’igihe cyo gutinza ibintu ku bushake, mu gihe Kinshasa iri kwitegura kongera imbaraga zayo mu buryo bushobora kuyifasha guhangana na AFC/M23 ku rugamba.
Ku rundi ruhande, ikibazo cy’agahenge gikomeje kuba ingorabahizi, aho buri ruhande rushinja urundi kurenga ku masezerano, cyane cyane ku birebana n’ibitero byo mu kirere bivugwa ko byibasira bimwe mu bice byo muri Kivu y’Amajyepfo. Ibi bituma icyizere cy’amahoro arambye gikomeza kuba gike, nubwo ibiganiro bikomeje.
Ikindi kiri gutera impungenge ni uko nubwo hateganyijwe kuganira ku kurekura imfungwa no koroshya ibikorwa by’ubutabazi, abaturage bakomeje kubibona nk’ibidahagije mu gihe intambara itarahagarikwa burundu. Icyifuzo cyabo gikomeje kuba kimwe: kubona amahoro arambye atari ayo mu magambo gusa.
Nubwo hari icyizere ko uruhare rw’abafatanyabikorwa mpuzamahanga rushobora gufasha mu gushaka amahoro, ibimenyetso biri kugaragara byerekana ko inzira igana ku mahoro arambye igikomeye, cyane ko inyungu za politiki n’iza gisirikare zisa n’izigifite ijambo rikomeye kurusha ibiganiro ubwabyo.
Abaturage bo mu burasirazuba bwa Congo bakomeje kuba ari bo bagirwaho ingaruka zikomeye n’iyi ntambara, bakaba bategereje ibisubizo bifatika, aho kuba ibiganiro bishobora kurangira bidatanze umusaruro ugaragara. Icyizere kiracyahari, ariko impungenge na zo ni nyinshi ku cyerekezo cy’ibi biganiro bishya.
Mu gihe ibiganiro bikomeje, hari impungenge ko niba nta cyizere nyakuri cyubakiwe ku bwumvikane busesuye, bishobora kurangira ari inzira yo kongera gutinza ikibazo aho kugikemura. Icyakora, uruhare rw’abafatanyabikorwa mpuzamahanga, cyane cyane Amerika, rushobora kugira ijambo rikomeye mu cyerekezo ibi biganiro bizafata.
Ibi byose bishyira mu rujijo intego nyakuri y’ibi biganiro, aho bamwe babibona nk’intambwe iganisha ku mahoro, mu gihe abandi babifata nk’umutego wa politiki n’igisirikare, ushobora guhindura isura y’intambara mu burasirazuba bwa Congo mu gihe kiri imbere.
Tubibutse ko mushobora gukomeza kudukurikirana ku mbuga nkoranyambaga.
Kanda hano udukurikirane kuri Facebook, Hano udukurikirane kuri WhatsApp

