Mu gihe amakimbirane mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo akomeje, hagaragara itandukaniro rikomeye mu myumvire y’abayobozi ba Congo n’u Rwanda ku kibazo cy’umutwe wa FDLR, ushinjwa guhungabanya amahoro mu karere.
Minisitiri w’Itumanaho wa RDC, Patrick Muyaya, yashyize ahagaragara ko ikibazo cya FDLR kigizwe ahanini n’ubutunzi kamere bwa Congo, harimo zahabu, coltan n’undi umutungo kamere wose, akerekana u Rwanda nk’igihugu kidakeneye guhita gikomeza kwitwaza uwo mutwe nk’urwitwazo rwo guhungabanya amahoro.
Muyaya yagize ati: “FDLR: Ese aba FDLR bahunze u Rwanda mu 1994 bashobora guhungabanya ubutegetsi bw’u Rwanda nyuma y’imyaka 32? Oya! Abasigaye benshi bo muri FDLR, niba atari bose, bari mu bice by’igihugu byafashwe. Kandi u Rwanda rutagomba kongera kuzamura ikibazo cya FDLR rukigira urwitwazo.”
Uyu muyobozi yanasobanuye ko mu gihe Leta ya Congo yavugaga kuri FDLR, hari ibikorwa byo kwica abaturage ndetse no gucyura abarwanyi bari mu gihugu cyabo, ariko bikagaragara ko ikibazo nyakuri ari ubutunzi kamere bw’ako karere aho zahabu na coltan bikomeje gukurura amakimbirane.
Muyaya atangaje ibi nyuma y’iminsi micye Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga n’Ubutwererane w’u Rwanda, Amb. Olivier Nduhungirehe, amunyomoje ashyira ahagaragara ukuri kw’amateka y’umutwe wa FDLR. Ku rubuga rwa X, Nduhungirehe yavuze ko FDLR n’Ingabo za Leta ya RDC, FARDC, byakoranye nk’umwana na se, basangiye ingengabitekerezo ya Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994.
Amb. Nduhungirehe yagize ati: “Iki ni ikinyoma kindi. Umutwe munini w’abasigaye muri FDLR bafite amateka ya jenoside (umwana) ubana kandi ukorana n’Ingabo za Congo, FARDC (se), basangiye ingengabitekerezo ya Jenoside imwe.”
Aya magambo asobanura neza ko u Rwanda rutigeze ruba ikibazo, ahubwo ko inzego za RDC zifite uruhare mu gukomeza gutanga intebe n’inkunga kuri FDLR. Ku ruhande rw’u Rwanda, ikibazo cy’amahoro n’umutekano kigaragazwa n’ubushake bwo gukuraho ibyago bishobora guterwa n’uyu mutwe, ariko bigatinda kubera imikoranire y’abarwanyi ba FDLR na FARDC.
Abasesenguzi bemeza ko FDLR yagiye ikorana na RDC kuva mu gihe cya Laurent Désiré Kabila, uhabwa ibikoresho by’intwaro n’uruganda rwa gisirikare rwa Leta kugira ngo iterere u Rwanda. Maj Ndayambaje yavuze ko ibikoresho bya ALiR2 (yahindutse FDLR) byatanzwe na Kabila, harimo imbunda n’amasasu, ndetse ko uyu mutwe wabigize mu buryo bwo gukomeza intambara.
Ubwo Joseph Kabila yari asimbuye se mu 2001, yagerageje kugenzura no kurwanya FDLR, ariko Perezida Félix Tshisekedi kuva mu 2019 yagize uruhare mu kugarura uyu mutwe mu bikorwa bya gisirikare, bikaba byarakomeje guteza impaka ku ruhande rw’u Rwanda. Ku wa 4 Gashyantare 2026, Tshisekedi yari muri Amerika gushakira u Rwanda ibihano, ariko byagaragaye ko kugira ngo haboneke amahoro arambye, RDC igomba gukuraho FDLR nk’uko amasezerano y’amahoro ya Washington abiteganya.
U Rwanda, ku ruhande rwarwo, rugaragaza ko rudashobora gukuraho ingamba z’ubwirinzi mu gihe FDLR ikiri mu biro bya FARDC, kandi ari ikibazo ku mutekano w’igihugu n’akarere k’Ibiyaga Bigari. Mu buryo burambye, Kigali igaragaza ko amahoro n’umutekano mu karere bizagerwaho gusa ubwo RDC yarangije inshingano zo gukuraho umutwe w’iterabwoba n’ingengabitekerezo ya jenoside.
Amateka, ibikorwa bya gisirikare, n’imikoranire y’abarwanyi ba FDLR na FARDC, byose byerekana ko u Rwanda rutigeze rushaka kuba igitutu ku baturanyi, ahubwo rugaragaza ubushake bwo gukomeza amahoro n’umutekano. Impaka ziri hagati ya Patrick Muyaya na Amb. Olivier Nduhungirehe zisobanura neza uruhande rw’u Rwanda: ko amahoro y’akarere ataboneka mu gihe FDLR ikomeje kuba isoko y’intambara, kandi ko Kigali ihora ruharanira ko inzira y’amahoro yemerwa n’impande zose.
U Rwanda rwihagazeho, rugaragaza ko ikibazo nyacyo kiri mu mitwe ya FDLR yinjijwe mu gisirikare cya RDC, aho bakomeje gusangiza ingengabitekerezo ya Jenoside, bityo bikaba impamvu nyakuri y’amakimbirane mu burasirazuba bwa Congo.
Tubibutse ko mushobora gukomeza kudukurikirana ku mbuga nkoranyambaga.
Kanda hano udukurikirane kuri Facebook, Hano udukurikirane kuri WhatsApp



