Mu gihe hashize iminsi havugwa inkuru y’abantu batawe muri yombi mu ntara ya Cibitoke mu Burundi, amakuru mashya akomeje kujya ahagaragara agaragaza ko hari urujijo rukomeye ku irengero ryabo ndetse n’ababacungaga.
Ubu noneho hiyongereyeho izina rya Pastor Robert Havyarimana, umugabo uvugwaho kuba yari umuyobozi w’itorero ariko akaba n’umukozi w’iperereza, bivugwa ko nawe yaburiwe irengero nyuma y’ifatwa rya Dieudonné Niyukuri uzwi nka Rabin hamwe na bagenzi be.
Ibi byatangajwe n’umunyapolitiki n’umunyamakuru w’umurundi Pacifique Nininahazwe, wabinyujije ku mbuga nkoranyambaga muri gahunda ye yitwa Ndondeza, aho yakomeje gusaba abantu bafite amakuru ku byabaye bagafatanya kuyatangaza kugira ngo hamenyekane ukuri.
Amakuru mashya yatanzwe n’umuntu wavuze ko yari inshuti ya hafi ya Robert Havyarimana agaragaza ko uyu mugabo yari umuntu ufite amateka adasanzwe. Avuga ko bahuriye mu ntara ya Cibitoke, aho Havyarimana yari azwi nk’umuntu wicisha bugufi kandi wiyeguriye Imana.
Nk’uko uwo mutangabuhamya abivuga, Havyarimana yamubwiye ko yavukiye mu ntara ya Rumonge kandi ko yize amashuri yisumbuye mbere yo kwinjira mu gisirikare cy’uwahoze ari umutwe wa FNL mu gihe cy’intambara yo mu Burundi. Nyuma y’iyo ntambara ngo yaje gukora mu rwego rw’iperereza, aho bivugwa ko yakoranaga n’abayobozi bamwe bakomeye barimo Joseph Mathias Niyonzima uzwi nka Kazungu.
Gusa muri icyo gihe, nk’uko uwo mutangabuhamya abivuga, Havyarimana ngo yagiraga ikibazo cy’imbere mu mutima: uburyo umuntu yakorera Imana ariko akanakora mu rwego rw’iperereza. Icyo kibazo ngo cyamuteraga gutekereza cyane.
Mu ntangiriro z’umwaka wa 2010 ngo Havyarimana yafashe icyemezo cyo kuva mu bikorwa by’iperereza akiyegurira ivugabutumwa. Yaje kwinjira mu itorero rya EFCBU, aho bivugwa ko yakoraga umurimo w’ivugabutumwa ndetse akagira uruhare mu mirimo y’itorero.
Muri icyo gihe kandi ngo yari yarubatse urugo, akaba yari afite umugore n’abana batanu. Abamuzi bavuga ko ubuzima bwe bwari bushingiye ku kwemera no ku muryango we.
Icyakora, nyuma y’igihe gito, ngo Havyarimana yongeye gusubira mu kazi k’iperereza. Amakuru avuga ko byatewe n’uko abari basanzwe bakorana mbere bakomeje kumushaka ngo agaruke muri uwo murimo.
Nk’uko uwo mutangabuhamya abivuga, mu mpera z’umwaka wa 2024 ngo Havyarimana yagiye mu mahugurwa y’amezi atandatu y’iperereza, bivugwa ko abakozi b’iperereza mu Burundi bagira ishuri ribigisha.
Nyuma yo kurangiza ayo mahugurwa ngo yongeye koherezwa gukora mu ntara ya Cibitoke.
Ayo makuru mashya avuga ko Robert Havyarimana yari umwe mu bakozi b’iperereza bashinzwe kurinda abantu bakekwagaho gukorana n’umutwe wa M23, bari bafatiwe mu Burundi.
Abo bantu barimo Dieudonné Niyukuri (Rabin) hamwe na bagenzi be ari bo Eloi Nkurunziza, Venant Ndikumana, Fabrice Ribwirumutima na Bonaventure Nkuriyingoma.
Uwo mutangabuhamya avuga ko Havyarimana ubwe yamubwiye ko bari bashinzwe gucunga abantu baturutse mu Rwanda bakekwagaho gukorana n’uwo mutwe.
Icyakora, nyuma y’uko amakuru ajyanye n’ifatwa ryabo atangiye gutangazwa mu bitangazamakuru no ku mbuga nkoranyambaga, ibintu ngo byahise bihinduka.
Nk’uko ayo makuru abivuga, kuva ku itariki ya 15 Nzeri 2025, inshuti ya Havyarimana ngo yahise itakaza amakuru ye yose. Telefoni zose yakoresheje ngo zahise zizima.
Yavuze ko yari azi nimero eshatu za telefone za Havyarimana, ariko zose ngo ntizashoboraga kuboneka. Byongeye kandi, ngo yari azi n’abandi bakozi bane bakoranaga nawe mu kurinda izo mfungwa, ariko nabo ngo ntibakiboneka.
Mu gushaka kumenya amakuru, uwo mutangabuhamya ngo yabajije umwe mu bantu bakorana n’iperereza, amubwira ko hari abakekwaho gutanga amakuru kuri Pacifique Nininahazwe, kandi ko umwe muri bo bivugwa ko yaba yarishwe.
Kugeza ubu ngo ntiharamenyekana niba Robert Havyarimana ari mu bishwe cyangwa niba we na bagenzi be bafungiwe ahantu hatazwi.
Aya makuru mashya akomeje kongera ibibazo ku byabereye mu ntara ya Cibitoke. Abakurikirana iki kibazo bavuga ko bigaragaza ko Dieudonné Niyukuri (Rabin) na bagenzi be bashobora kuba baranyuze mu maboko y’urwego rw’iperereza mbere y’uko baburirwa irengero.
Ku ruhande rw’abakurikirana ibijyanye n’uburenganzira bwa muntu, bavuga ko hakenewe ibisobanuro birambuye ku byabaye kuri aba bantu ndetse n’abakozi b’iperereza babacungaga.
Pacifique Nininahazwe we yakomeje gusaba abantu bose bafite amakuru ku irengero rya Rabin, bagenzi be, cyangwa abakozi b’iperereza babarindaga, kuyatangaza kugira ngo hamenyekane ukuri kuri iyi dosiye ikomeje gutera impungenge.
Kugeza ubu, nta gisubizo kirambuye kiratangwa n’inzego z’umutekano mu Burundi ku bijyanye n’irengero ry’aba bantu.
Abakurikirana iki kibazo bavuga ko kumenya amakuru ku byabaye kuri Pastor Robert Havyarimana, Rabin na bagenzi be bishobora gufasha gusobanukirwa neza ibyabereye mu ntara ya Cibitoke, ndetse bikanafasha kumenya niba hari abantu bashobora kuba baraburiwe irengero cyangwa barishwe mu buryo butaramenyekana.
Mu gihe iperereza rikomeje, abaturage n’imiryango yabuze ababo bakomeje gusaba ko ukuri kugaragazwa, kugira ngo hamenyekane aho abo bantu bari cyangwa niba hari ibyababayeho.
Tubibutse ko mushobora gukomeza kudukurikirana ku mbuga nkoranyambaga.
Kanda hano udukurikirane kuri Facebook, Hano udukurikirane kuri WhatsApp

