Mu biganiro mpuzamahanga bigamije gushakira amahoro arambye uburasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, igitekerezo cyo kwinjiza abarwanyi ba M23 mu nzego z’umutekano za Leta ya Congo cyakomeje kugarukwaho nk’imwe mu “nzitizi zoroshye” zashobora guhosha intambara.
Ariko iyo usesenguye neza amateka, imiterere ya Leta ya Congo n’ubunararibonye bwa M23 ubwayo, bigaragara ko icyo gitekerezo gishobora kuba kirimo ibyago byinshi kurusha inyungu.
Icya mbere, amateka ya Congo agaragaza ko kwinjiza imitwe yitwaje intwaro mu gisirikare atigeze gutanga umusaruro urambye. Ingero za CNDP, Mai-Mai n’indi mitwe yinjijwe muri FARDC mu bihe bitandukanye zerekanye ko aho gukemura ikibazo, byakunze kugisubiza inyuma. Abarwanyi binjijwe badafitiye Leta icyizere, badafite uburenganzira busesuye, cyangwa badafite umutekano w’ejo hazaza, bagiye basubira mu mitwe yitwaje intwaro nyuma y’igihe gito.
Ku ruhande rwa M23, kwemera kwinjizwa mu nzego z’umutekano za RDC byaba ari ukwiyambura ikintu cy’ingenzi cyane: imbaraga zayo zo kuganira ivuye ku mwanya ukomeye. Iyo umutwe winjiye mu gisirikare cya Leta utabonye ibisubizo bya politiki ku mpamvu wavutse, uhita uhinduka igikoresho gikoreshwa n’ubutegetsi aho kuba umufatanyabikorwa mu kubaka amahoro. M23 yashibutse ku bibazo bya politiki, umutekano n’ivangura, atari ikibazo cy’imishahara cyangwa imyanya mu gisirikare gusa.
Ikindi gikomeye ni ikibazo cy’icyizere. Leta ya Congo ubwayo ifite amateka maremare yo kutubahiriza amasezerano. Amasezerano atandukanye y’amahoro yasinywe mu myaka ishize ntiyigeze ashyirwa mu bikorwa uko yakabaye, cyane cyane ingingo zijyanye no kurengera uburenganzira bw’amoko amwe n’amwe no kubaka inzego za Leta zidafite ivangura. Mu bihe nk’ibi, kwinjira mu nzego z’umutekano zigenzurwa n’iyo Leta byaba ari ukwishyira mu kaga ku barwanyi ba M23 n’ababashyigikiye.
Hari kandi ikibazo cy’ubutabera. Ku ruhande rwa Kinshasa, hari igitekerezo gikomeje gutsimbararwaho cy’uko abarwanyi bose ba M23 bagomba kubanza gukurikiranwa n’ubutabera mbere yo kwinjizwa mu nzego za Leta. Ibi byerekana ko, aho kubonwa nk’abafatanyabikorwa mu nzira y’amahoro, M23 ibonwa nk’umutwe w’iterabwoba ugomba gutsindwa no gucibwa intege. Kwemera kwinjizwa mu nzego z’umutekano mu gihe hagihari uwo mwuka byasiga abarwanyi ba M23 mu kaga ko gufungwa, guhezwa cyangwa kwicwa mu buryo butazwi.
Byongeye kandi, FARDC ubwayo ifite ibibazo bikomeye by’imiyoborere mibi, ruswa n’ubufatanye n’imitwe irimo FDLR. Kwinjizwa muri urwo rwego byasobanura ko M23 yifatanya n’inzego ikomeje gushinja guhungabanya umutekano w’abaturage no kudafata ikibazo cy’imitwe yitwaje intwaro ikomeye ku Rwanda n’abandi baturage bo mu karere. Ibi byaba bihabanye n’impamvu M23 ivuga ko irwanira.
Mu rwego rwa politiki, kwinjira mu gisirikare ntibisimbura ibiganiro bya politiki nyakuri. Ikibazo cya M23 si ikibazo cya gisirikare gusa, ni ikibazo cy’imiyoborere y’igihugu, uburinganire mu butegetsi, n’uburyo abaturage bamwe bafatwa nk’abanyamahanga mu gihugu cyabo. Ibyo bibazo ntibikemurwa n’ipeti rya gisirikare cyangwa umushahara wa Leta, bikemurwa n’ivugurura rya politiki n’Itegeko Nshinga.
Ku bw’izo mpamvu zose, M23 igomba kubona ko kwanga kwinjizwa mu nzego z’umutekano za RDC atari ugushaka intambara idashira, ahubwo ari ugusaba igisubizo kirambye. Igisubizo gishingiye ku biganiro bya politiki bifunguye, ku bwishingizi mpuzamahanga, no ku masezerano yubahirizwa koko, atari ku masezerano yo kuyishyira mu nzego zifite amateka yo gusenya abo zigomba kurinda.
Amahoro arambye mu burasirazuba bwa Congo ntazaturuka ku gucecekesha ikibazo, azaturuka ku kugikemura giherewe mu mizi yacyo.
Tubibutse ko mushobora gukomeza kudukurikirana ku mbuga nkoranyambaga.
Kanda hano udukurikirane kuri Facebook, Hano udukurikirane kuri WhatsApp
